گورستان گبریان در سنه کوه

گبر و گورستان گبریان در سنه کوه

خیلی از مردم عقیده دارند که قبرستان گبریان متعلق به کافران است ولی این موضوع درست نیست.

گبر یعنی غیر مسلمان و به کسانی که غیر مسلمان بوده اند بی دین گفته نمیشود. گبریان دین زردتشت داشتند.این مطلب در لغت نامه دهخدا به خوبی بیان شده است . خود گبر هم به معنی  بزرگ مرد و پهلوان است .

DSCF6123

 

در تمام قبرهای گبری حداقل یک کاسه آب و یک کاسه غذا گذاسته میشده است که کسی که میمیرد از گشنگی و تشنگی عذاب نکشد.

DSC02921

یک کاسه و ظرف آب زیر خاکی قدیم سنه کوه

در بسیاری از قبرهای گبری لوازم مورد نیاز فرد نیز گذاشته می شده است که بستگی به پول داری یا بی پول بودن مرده است. مردگان پول دار ظروف طلا و اجناسی مانند شمشیر زره وخیلی چیزهای دیگر به همراه دارند ولی مردگان بی پول و بی بضاعت اموال کمتری با خود به همراه دارند یا اموال آنها از فلزات ارزشمند نیست.

نوع دیگر قبرها قبر پیغمبری است که اگر شما آن را بشکافید هیچ چیزی درون آن یافت نمیشود نه جنازه نه اموال. این قبرها چند پوش هستند و تازه از قبر راهی دارد برای جایی دیگر که جنازه و اموال آن در آنجا هست.

حفاری‌های غیرقانونی در خطه شمال کشوربخصوص سنه کوه که تمدنی کهن دارد و سفالینه‌های جالب آن که مربوط به هزاره‌های قبل است، در ویترین‌های موزه ها و خانه افراد نگهداری می‌شود و بیانگر تاریخ تمدنی ویژه این حوزه از تمدن ایران است. چند سالی است که حفاران غیرمجاز آثار باستانی با شناسایی گورستان‌های تاریخی در سنه کوه با خالی‌کردن قبرهای تاریخی، اشیای داخل آنها را که ارزش تاریخی آنها به هزاران سال قبل می‌رسد به سرقت می‌برند و در بازارهای سیاه عتیقه‌جات می‌فروشند.

گورهای گبری زرتشتیان سنه کوه که با پیشینه دو تا سه هزار ساله هستند، ظاهرا بر دو نوع اند: یکی گور سردابه ای است به شکل اطاق زیر زمینی نسبتا بزرگ با ابعاد معین و دیوارهای سنگی که سنگ ها به طور منظم رویهم چیده شده و چنان از استحکام برخوردار است که گویی از عمر آن بیش از چند سال نگذشته است.به این نوع گورها در سنه کوه سفیدخانه یا سردابه ای گفته می شود .

 نوع دیگر گور خمره ای است که شخص در آن به صورت نشسته دفن شده اند.

 در گورهای سردابه ای معمولا لوازم زندگی و ابزار کار نهاده شده است. علت این امر می تواند بر اساس اعتقاد به رستاخیز باشد ؛ زیرا از دیرباز عده ای از اقوام باستانی به زنده شدن دوباره مردگان در روز رستاخیز با همان اجساد خاکی باور داشتند و قائل به معاد جسمانی بودند. از این رو، آنان در حفظ اجساد مردگان خود نهایت کوشش را به کار می بردند و برای آن که مردگان پس از زنده شدن در روز واپسین، نیازها و احتیاجات زندگی خود را رفع نمایند، اسباب و لوازم زندگی از قبیل خوراک، پوشاک، وسایل و ابزار کار را با جسد در سردابه می نهادند. در میان وسایل می توان به ابزارهای جنگی چون شمشیر و خنجر و نیزه های کوتاه و ظروف سفالی و غیر سفالی و سرمیکی و اشیایی مثل فرفره اشاره کرد.در ورودی این گونه قبور به طرف مشرق گشوده می شود.این نوع قبرها در قدیم الایام در سنه کوه بیشتر بوده اما امروزه به صورت نقل خاطره و روایت بیان می شود .

اما گور خمره ای چنان که از نامش پیداست به شکل خمره با دهانه ای تنگ می باشد و متعلق به دوره قبل از زردشتیان و با پیشینه ای حدود پنج تا هفت هزار سال است. خمره ای که مرده را در آن دفن می کردند، دست ساز بوده و از دو قسمت نیمه مساوی جدای از هم تشکیل می شد و بعد از آن که مرده را به صورت چمباتمه زده در آن می نهادند، دو نیمه خمره را با ساروج به یکدیگر وصل می کردند.علت دفن خمره ای را  اینگونه  گفته اند که مرده می بایست برای رستاخیز همیشه در حال آماده باش باشد و در حال نشسته بهتر می تواند برخیزد و در پیشگاه خدا حاضر شود و حالت خوابیده به معنای از دست دادن فرصت است.قبرهای خمره ای به وفور در سنه کوه یافت می شود وطی سالیان اخیر در هر منطقه و قبرستان گبریها از این نوع زیاد کنده شده است .

به نظر می رسد که بر پایه آیین و باورها مردان در مناطق بالاتر و زنان در کنار نهرهای آب و چشمه ها و مناطق دارای آب دفن می کردند. از این روست که اغلب قبور زنان در اطراف رودخانه ها و دره ها قرار گرفته است. به نظر می رسد که در اندیشه ایشان زنان با آب که مایه زندگی و تداوم آن است ارتباط تنگاتنگی وجود دارد و زنان نیز مانند آب زندگی انسان را تداوم می بخشند.

در جای جای روستای سنه کوه قبر گبری یافت می شود . معروف ترین آنها در مله پشت کنار منبع آب ، مرزگله  ، مرزی ، سکو ، بین قبر سر و تکیه سر و حتی تمام محل فعلی ، آسوده سر و اطرافش ، چلاخنسر ،چیرت تک ، دنگسرک ،  ونمک و حمو م مالی ، یور رودخانه زارمرود و …

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

نظرات بسته است.

برگه ها
ads ads ads