مثلهای عامیانه و مرسوم در سنه کوه (۱۶)

۶۵۶۴۳۹

گت کال آغوز بی دله

=پسته بی مغز اگر لب وا کند رسوا شود

در ۱۵ قسمت قبلی موارد بسیاری از مثلهای معروف در سنه کوه و منطقه را به اشتراک گذاشته و مرور نمودیم و بدین بهانه از پند و سخن بزرگان بهره جسته و ابتدا به خویشتن خویش و بعد با کاربران عزیز یاد آوری نمودیم تا کسانیکه خواهان آشنایی با گفتار و سخن حکمت آموز پیشینیان خود هستند بیشتر با ادبیات و سخن آن زمان آشنا گردند .

البته برخی ازین مثلها امروزه از مد افتاده و یا طرفدار ندارد و برای همین برخی عکس العمل نشان داده و سخنان تندی بر زبان جاری و احساس دیگران را برافروخته می نمایند تا به نحوی از رسانه ای شدن آنها جلوگیری شود ؛غافل از آنکه در محاوره بین محلی روزبروز شاهد افزایش کاربرد و بازنگری این مثلهاو گفتار بوده و هستیم و …

پس با ما همراه باشید با این مثل«گت کال آغوز بی دله »

۴۹۷۶۱۶_۸۵۰

برخی افراد ظاهر بزرگی دارند و با ظاهر سازی و به رخ کشیدن مال و مکنت خود را بزرگ جازده و مدعی بزرگیند و معمولا آرام و ساکت مدتی را کنار و گوشه هستندو کمتر حرف می زنند و کمتر اظهار نظر علنی می کنند ولی پشت سر حرف و حدیث زیادی دارند و ادعای خود بزرگ بینی دارند تا اینکه گردش چرخ دغا به گونه ای رقم می خورد که به مسئولیت و امتحانی می رسند آنوقت است که مشتشان باز می شود و مشخص می گردد که فقط هارت و پود بود و چیزی در چنته ندارند و در واقع گردویی بزرگ پوک بی مغز هستند .

بزرگی و بزرگوار بودن نه به مال مکنت و نه به زر و سیم است و نه حتی صرفا دانشگاه رفتن و تحصیلات عالیه داشتن! بلکه یک مرام و معرفت خدادی است و برخی اکتسابی از محیط پرورشی آدمی و حتی وراثت و به قولی به لقمه و رحم حلال و طیب و …

بزرگی هرچند به سن سال نیست اما بزرگواری به داشتن بار دانش و علم و البته علم با عمل اگر همراه باشد تا به کار آید چرا که عالم بی عمل چون کندوی بی عسل ماند .

البته تا مرد سخن نگفته باشد عیب و هنرش نهفته باشد و برای همین است که شاعر گفت:

بی کمالی های انسان از سخن پیدا شود / پسته ی بی مغز چون لب وا کند رسوا شود.

در روایتی از امیرالمومنین آمده که آن زمان که سخن گفتن لازم است باید سخن گفت و آن زمانکه سکوت باید کرد سکوت.

۱۲۳۴

داشتن مغز دلیل قطعی بر انسان بودن نیست. پسته و بادام هم مغز دارن! برای انسان بودن بایدشعورداشت…

بله شعور ؛

شعور معنای عامّی است که شامل اموری مثل ادراک ، علم ، معرفت ، احساس ، فهم و امثال آن می شود. لذا ارائه ی تعریف جامع از آن حقیقتاً امری است دشوار. علّامه طباطبایی در تعریف شعور گفته اند: « شعور به معناى ادراک دقیق است از ماده « شَعر » ، که به معناى مو است. و ادراک دقیق را از آنجا که مانند مو باریک است ، شعور خوانده‏ اند ؛ و مورد استعمال این کلمه در محسوسات غالب است، نه معقولات ؛ و به همین جهت حواس ظاهرى را مشاعر مى‏گویند.» (المیزان)

ملاصدرا نیز گفته است: « شعور عبارت است از ادراک بدون استنباط ؛ و آن اوّل مرتبت حصول علم به قدرت عاقله است و چنان می نماید که شعور ادراک متزلزل است و از این جهت در حق خدا اطلاق نشده است. » ( فرهنگ اصطلاحات فلسفی ملاصدرا ، دکتر سید جعفر سجادی ، ص ۲۷۴)

«زندگی انسان و سرنوشت او، تجسم آن چیزیست که در درون اوست. زندگی انسان انعکاسی از شعور اوست و هر تغییری در وضعیتها، حالات و شرایط، نتیجه حرکت شعور است.».

 

هر که گردد پاک طینت محرم دلها شود / هر که در خون صاف گردد قابل مینا شود

از دهان گل شنیدم بر سر بازار گفت

هر که با ناکس نشیند عاقبت رسوا شود

گوهر خود را مزن بر سنگ هر ناقابلی

صبر کن گوهر شناس قابلی پیدا شود

این زبان را چون کلیدی دان در گنج سخن

پسته بی مغز چون لب واکند رسوا شود

تخم در هر شوره زاری کاشتن بی حاصلی است

صبر کن تا یک زمین قابلی پیدا شود

آسیاب رزق ما در گردش است ای مدعی

با دو صد خون جگر یک لقمه نان پیدا شود

۱۴۳۱۳۴۹

هر چند همنشینی با افراد بد تاثیر خودش را می گذارد و به سمت بدی هدایت می کند برعکس دوستی و مراودت با خوبان چون بوی خوش در مشام آید .

امام على علیه السلام فرمود:

«صُحْبَهُ الأَخیارِ تَکسِبُ الْخَیْرَ،کَالرّیحِ اِذا مَرَّتْ بِالطَّیِبِ حَمَلَتْ طیب.»؛

همنشینى با نیکان، نیکى مى‏آورد، مثل باد که وقتى به بوى خوش (و خوشبو) گذر مى‏کند، با خود بوى خوش مى‏آورد.(غررالحکم ج۲ ص۲۰۱ )

رنگ‏پذیرى انسان از محیط و اطرافیان، از خصیصه‏ هاى اوست. معاشرت با افراد صالح، هم تأثیر مثبت و سازنده بر انسان مى‏گذارد، هم همنشینى با دوستان بد و اشخاص آلوده و بد دل، دل و اندیشه و رفتار انسان را تحت تأثیر قرار مى‏دهد.

مردم شهری که همه در آن می لنگند،به کسی که راست راه می رود می خندند!…

انسان عادت دارد چیزی را که نمی فهمد مسخره کند.

و به قول معلم شهید دکتر شریعتی :

از فکر تو می ترسند

آنها فقط از «فهمیدن»تو می ترسند

از«تن» تو هر چقدر هم قوی باشد ترسی ندارند

از گاو که گنده تر نمی شوی ،می دوشندت!

از خر که قوی تر نمی شوی ، بارت می کنند!

از اسب که دونده تر نمی شوی ،سوارت می شوند!

اما آنها از «فهمیدن » تو می ترسند …

۱۲_۳۰

حال با مطالعه این نوشتار متوجه می شویم که شعور افراد و دانش و علم کاربردی افراد و آنچه در چنته دارند تا مورد امتحان و عمل قرار نگیرند برملا و روشن نمی شود فلذا نباید صرفا تحت تاثیر ظاهر افراد و شعار آنها توجه کرد بلکه به شعور و مراتب بزرگ انسانی طرف هم دقت نمود .

اینجا بود که قدمای محل ما از قدیم الایام برای بیان ساده و روان و کامل یک شخصیت دوگانه فردی با ذکر چنین جمله کوتاهی «گت کال آغوز بی دله » یعنی گردوی بزرگی که مغز ندارد در واقع تمام و کمال منظور خود را بیان می نمودند و به کنایه به اینکه نباید تحت تاثیر تبلیغات قرار گرفت و معادل آنرا «پسته بی مغز اگر لب وا کند رسوا شود » می توان فهمید .

کلام آخر را این بیان منتسب به دانشمند معاصر پرفسور دکتر حسابی به پایان می بریم که چه زیبا فرمود :

حاصلضرب توان در ادعا مقداری است ثابت

هرچه توان انسان کمتر باشد ادعای او بیشتر است

و هرچه توان انسان بیشتر باشد ادعایش کمتر می گردد.

۱۱۱

۶۵۵۰

در پایان زندگی از روی تعداد مدرک هایی که گرفته ایم، میزان مالی که اندوخته ایم

و کار های بزرگی که به انجام رسانده ایم، در باره ی ما داوری نخواهد شد،

بلکه از ما خواهند پرسید: آیا گرسنه ای را سیر کردی؟

برهنه ای را لباس پوشاندی و بی خانه ای را پناه بخشیدی؟

گرسنه ی نه فقط لقمه نان که گرسنه ی عشق

برهنه ی نه فقط از تن پوش که برهنه ای از عزت و احترام انسانی،

و بی خانه ای نه فقط از خشت و گل که بی خانمان به سبب طرد و رانده شدن…

مادر ترزا

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. درود بر شما.. بسیار بسیار عالی بود… چقدر خوب چقدر پر محتوا.. درود .درود…

  2. سلام بر احمد آقای عزیز
    ممنون از محبت و همراهی شما امیدوارم اینگونه مطالب مفید باشد
    ازین که با نظرات خود راهنمایم می شوید سپاس

  3. سلام محمد
    اول صبح همه ی پست های چهارگانه ی تازه بارگذاری شده ات خواندم
    بعد آمدم کامنت نوشتم
    ولی بازم همه را مرور کردم
    ولی این پست را خیلی دقیق تر خواندم چون محتوایی افزون داشت
    عکس زردآلو را خوب گذاشتی
    نکته مرحوم حسابی هم عالیه توان و ادعا
    هر چه گشتم دیدم همه ی مطالب این پست؛ نکته است
    ممنونم که امروزم بهتر از دیروز شد با ۴ پست

  4. سلام بر برادرم جناب کبلاقا ابراهیم عزیز
    مرور مطالب توسط جنابعالی و هر کاربر دیگری نشان از عظمت روح و مناعت طبع است و افزودن بر محفوظات و کمال انسانی
    الحق که جنابعالی از پیشتازان دانایی و مطالعه هستی و کام سیری ناپذیری در علم آموزی داری و بهت غبطه می خورم
    موفقیت روز افزون امثال جنابعالی آرزوی همیشگیم بوده و هست
    سپاس از لطف شما

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads