مثلهای عامیانه و مرسوم در سنه کوه(۱۴)

۳ف۸٫jpg

په ره ورینده دله ره نمک کانده

جیگر ره تو یارنه

این دو جمله فریاد رسا و سوز دلی است از نوعی خصایص زشت آدمیان که چگونه باید در مورد آن بیان سخن و حرف نمود که خدا می داند از زشتی و عقوبت بد آن و چه عذاب درناکی در پیش است و دور باد از همه ما و …

بدگویی و پشت سر حرف زدن و از پشت جفا و حمله کردن است و در مجموع همان غیبت است و داد و فریادی ازین خصیصه بد و …

 

۲۰۹_۴۱۱

غیبت کردن به معنی نقل بدی‌های یک فرد در جمعی که او در آن حضور ندارد به کار می‌رود. اصطلاح دیگری که معادل این معنای غیبت است، پشت سر کسی بدگویی کردن یا پشت سر کسی حرف زدن است. زمانی آن چه که پشت سر کسی گفته می‌شود غیبت نام می‌گیرد که اولاً آن فرد از شنیدنش ناراحت شود، و دوم آن که آن حرف راست باشد. اگر آن چه که پشت سر فردی گفته شده، راست نباشد، بهتان یا تهمت نام می‌گیرد.غیبت در لغت به معنی حضور نداشت یک فرد در یک مکان خاص است.

غیبت در اسلام

غیبت یکی از رذایل اخلاقی است که در تعالیم اخلاقی دین مبین اسلام به شدت از آن نهی شده است. از دید اسلام، غیبت کردن به معنای اخیر آن، گناه شمرده می‌شود . غیبت از مومن از گناهان کبیره است. یکی از راه های جلوگیری از غیبت منع کردن از آن به هنگام شنیدنش می باشد.گناه شنونده غیبت بزرگتر است زیرا اگر غیبت کننده را از عملش منع ننماید غیبت کننده حریص می گردد و عملش را در مجالس دیگر تکرار می کند.

کسانی که غیبت بر آنها رواست را سعدی علیه الرحمه، سه گروه را روا دانسته است:

پادشاه ستمگر، بی حیا، کم فروش.

«شنیدم سه کس را ، غیبت رواست / وزین درگذشتی چهارم خطاست

یکی پادشاهی ملامت پسند / کزو بر دل خلق بینی گزند

حلال است از او نقل کردن خبر / مگر خلق باشند از او برحذر

دوم پرده بر بی‌حیایی مَتَن / که خود می درَد پرده بر خویشتن

ز حوضش مدار ای برادر نگاه / که او می ‌درافتد به گردن به چاه

سوم کژ ترازوی ناراست خوی / ز فعل بَدَش هر چه دانی بگوی» سعدی، بوستان

امام صادق (ع) فرمود:

غیبت آن است که درباره برادرت چیزى بگویى که خداوند آن را پوشیده نگه داشته است، اما (گفتن) خصلتهاى آشکارى چون تندخویى و شتابزدگى غیبت نیست.

و همچنین فرمود:

هرگاه شخص فاسق و گنهکار آشکارا گناه کند، نه حرمتى دارد و نه غیبتى.

و همچنین فرمود:

لقمان به فرزندش گفت: حسود را سه نشانه است: پشت سر غیبت مى کند، روبه رو تملّق مى گوید و از گرفتارى دیگران شاد مى شود.

پیامبر صلى الله علیه و آله:

هر که در مجلسی بشنود که از برادرش غیبت می شود و آن غیبت را از او دفع کند خداوند هزار باب بدی را در دنیا و آخرت از او دفع می کند.

شرایط حرمت غیبت

۱- شخصی که در غیاب او عیبش بازگو می­‌شود، مومن باشد.
۲- غیبت در صورتی است که عیب او را بگوید اما اگر کمال او را ذکر کند، غیبت شمرده نمی­‌شود.
۳- آن عیب نزد عموم ناپسند باشد.
۴- غیبت شونده به آن عیب نزد مردم معروف نباشد.
۵- قصد کاستن از وجهه او را داشته باشد.
۶- شنونده داشته باشد.

غیبت از دیدگاه قرآن هم، غیبت از بزرگترین گناهان است. همانطور که می‌دانیم سرمایه بزرگ انسان در زندگی حیثیت و آبروی اوست و هر چیزی آنرا به خطر بیندازد مانند آن است که جان او را به خطر انداخته باشد. بلکه گاه ترور شخصیت از ترور شخص مهمتر محسوب می‌شود و اینجاست که گاه گناه آن از قتل نفس نیز سنگین‌تر است.

از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است : شب معراج گروهی را در آتش دیدم در حالی که مردار می‌خوردند. از جبرئیل پرسیدم اینها چه کسانی هستند؟ گفت اینها کسانی هستند که در دنیا گوشت مردار را می‌خوردند یعنی غیبت مردم را می‌کردند. (مستدرک ، باب ۱۳۲)

بر اساس این روایت شریف غیبت در آخرت بصورت خوردن گوشت مرده مجسم می‌گردند. چنانچه در سوره حجرات آیه ۱۲ خداوند می‌فرماید : «. . . و لا یغتب بَعضکم بعضاً ایحب احدکم اَن یاکل لحم اخیه میتاً فکرهتموه ؛ بعضی از شما غیبت بعضی دیگر را نکند ، آیا کسی از شما دوست دارد که گوشت برادر مرده‌اش را بخورد که کراهت دارد.»

چون غیبت کردن از گناهان کبیره است اگر کسی به آن مبتلا شد واجب است فورا از آن پشیمان شود و پس از پشیمانی قلبی به زبان نیز استغفار نماید و عازم باشد که دیگر گرد چنین گناهی نرود و بار دیگر مرتکب این گناه ناپسند نشود. و از آنجا که غیبت جنبه حق الناس دارد اگر دسترسی به صاحب غیبت دارد از او عذرخواهی نماید هر چند بصورت سربسته باشد و اگر دسترسی بطرف ندارد یا از دنیا برای او استغفار نموده و عمل نیک انجام دهد شاید به برکت آن خدای متعال هم وی را بخشیده و طرف مقابل را راضی سازد.

۱۲۴۲۱

بله غیبت و بدگویی بسیار بسیار بد و غیر قابل تحمل است و برای همین در این مثل که گفته می شود :”په ره ورینده دله ره نمک کانده ” یعنی گوشت ران را بریده و داخلش نمک می ریزد کنایه از درد و رنجی بزرگ است که بر شخص وارد می کند و …همچنین “چگر ره تو یارنه ” یعنی جگر را سوزش میاره کنایه از این که کارش غیر قابل تحمل است و …

در مجموع نه تنها غیبت کردن گناه بزرگی است بلکه تحمل عواقب آن هم بسیار دردناک و دور از باور است و در نگاه و نظر عمومی هم غیبت کننده سبک سر و پوچ اندیش است ،هر چند در روبرو کسی به هر دلیلی اظهار نظری نکند اما در دل خشم و نفرتی از او در وجدان همیشگی با خود همراه دارد .

۱۴۰ل

در بین مردمان سنه کوه هم از قدیم الایام این صفت بسیار بد و مذموم و ناپسند بود و در بیشتر مواقع اشخاصی بدون رودر بایسی و رک خشم و نفرت خود را از این صفت شخص ابراز می کردند و برای همین با اینگونه ادبیات تند و زجر آور موضوع را بین هم مطرح و در محاورات و گفتگوهای روزمره ابراز داشتند و …

به امید پرهیز و دوری بیشتر همه ما ازین صفات رذیله و …

موفق باشید تا گفتاری دیگر درود و بدرود

 DSC_1557

مثل سگ لم نباشیم که دور همه چیز بپیچیم و آخر میوه سمی بدهیم بلکه روراست و صادق و راست کردار باشیم انشاءالله

DSC_1571

چو آب این چشمه سنه کوه صاف و زلال باشیم همیشه و …

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. سلام
    سه دسته پادشاه و بی حیا و کم فروش را عالی آمدی
    لحم در آیه ی حجرات خیلی بجا مستند کردی
    تلفیق متن دینی به ضرب المثل ها و کنایات و گوشه اندازی خیلی مناسب
    ازت ممنونم
    تصاویر هم دیدنی

  2. سلام جناب
    تشکر از دقت و توجه شما بزرگوار
    انرژی مثبت شما باعث پویایی ماست
    سپاس

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads