حرمتهای رو به فراموشی و مستقر در سنه کوه (۱۸)

hand_shaking

حرمت سلام علیک و تعارف

یا

تحیت با مصافحه و معانقه در سنه کوه

سلام، چراغ سبز آشنایی است و درود هم به یک معنا عین سلام است و به معنایی دیگر آهنگ خدا حافظی

سلام و تحیت، پیام‏ آور سلامت و امنیت و آشتی و دوستی و محبت است؛ سلام نشانه آسودگی از خطرها و کدورتها است. و در یک کلام: سلام، سلامت می‏ آورد.
در میان همه امتها و اقوام و طوایف، چه گذشتگان و چه معاصرین؛ چه زمان جاهلیت یا چه عصر الکترونیک و ارتباطات، به هنگام برخورد با یکدیگر برای خود تحیّت و تعارف و احترامی داشته و دارند. منتها خود در گفتار و عمل، انواع و اقسام گوناگون دارد مانند: برداشتن کلاه، دست بلند کردن، سر فرود آوردن، زانو زدن، (مخصوصا در برابر بزرگان و شاهان و….) و یا گفتن کلماتی به فراخور آداب و رسوم هر قوم و طایفه‏ ای که حاکی از خضوع و خشوع و احترام اشخاص در برابر یکدیگر و کوچکترها در مقابل بزرگترها و… که رایج بین مردم در اعصار گوناگون بوده و هست با آداب و سنن گوناگون و ملتهای مختلف اعم از سیاه و سفید و سرخ و زرد و…


اسلام که خود دین صلح و آشتی و محبت و مودّت بوده و همیشه پیروان خود را به این امر مهم دعوت کرده، طرز برخورد با اشخاص را به بهترین وجه بیان کرده و روشن ساخته است که جایگاه تحیت در اسلام چیست؟ و چه کسانی باید آغازگر این مهم باشند؟ و آیا مانند زمان جاهلیت (جاهلیت قرون وسطائی یا عصر ارتباطاتی)، باید همیشه ضعفا و کوچکترها و بی‏ پولها و… به بزرگان و قدرتمندان و پولداران و صاحبان اسم و رسم احترام بکنند یا اسلام در این مورد تعریف دیگری دارد؟

اسلام در این مورد آنقدر پیش می‏رود که اگر کسی بدون این‏که سلام بگوید، شروع به سخن گفتن کند، جواب ندهید چنانکه پیشوای اسلام می‏فرماید:
«فَمَن بدأ بِالکلامِ قبلَ السَّلام فَلا تُجیبُوهُ».
«هرکس پیش از سلام، سخن گفتن آغاز نماید، پاسخ ندهید».
همچنین فرمود: نزدیکترین مردم به خدا و پیامبر کسی است که سخن خود را با سلام شروع نماید: «إِنَّ اَولیَ النّاسِ بِاللّهِ و بِرَسُوله مَن بدءَ بِالسّلام».
«نزدیک‏ترین مردم به خدا و پیامبرش، کسی است که سخن خود را با سلام آغاز نماید».

تحیت در لغت از ماده «حیات» و به معنی دعا برای حیات دیگری کردن است خواه این دعا به صورت «سلام علیک»(خدا تو را به سلامت دارد) و یا «حیّاک اللّه»(خدا تو را زنده بدارد) و احسنت و یا مانند آن باشد ولی معمولاً این کلمه هر نوع اظهار محبتی را که افراد به وسیله سخن با یکدیگر می‏کنند، شامل می‏شود که روشنترین مصداق آن همان موضوع سلام کردن است.

در آیه شریفه ۸۶ سوره نساء می‏خوانیم: «و إِذا حُیِّیْتُمْ بِتَحِیَّهٍ فَحَیُّوا بِأَحْسنَ مِنْها أوْ رُدُّوها…».
«هرگاه به شما تحیت گویند، پاسخ آن را بهتر از آن بدهید؛ یا(لااقل) به همانگونه پاسخ گوئید….».

از جمله دستورات مهم اسلام خوشرویی و حسن معاشرت با برادران دینی است که از جمله این آداب، مصافحه (دست دادن با هم) و معانقه (در آغوش گرفتن یکدیگر) است.

«مصافحه» هم، «دوستی آور»، «کدورت زدا» و «محبت آفرین» است. ما علاقه خود و صمیمیت را با دست دادن ابراز می کنیم.
بر عکس، اگر با کسی کدورت و دشمنی داشته باشیم، از دست دادن با او پرهیز می کنیم.

بر اساس«مکتبی» بودن مرز دوستیها و رابطه ها و معاشرتها، دست دادن با نامحرم، حرام است و صِرف دوستی و رفاقت و آشنایی و همکار بودن یا ملاحظات سیاسی و دیپلماسی در سفرهای خارجی و دیدارهای رسمی، دلیل نمی شود که کسی با نامحرم و اجنبی، مصافحه کند. روشنفکر مآبی در این مسأله جایی ندارد.

مصاحفه از آداب مردمان پیش از ظهور اسلام است که دین اسلام نیز آن را پذیرفت و بدان سفارش نمود. اگرچه اسلام این ادب اجتماعی را پذیرفته، برای حفظ آثار و فواید و تقویت جنبه‌های مثبت آن، نیز جلوگیری از مفاسد احتمالی، تنها مصافحه همجنسان را مجاز شمرده است؛ از منظر اسلام دست دادن مرد با زن غیر محرم، خواه با ریبه و قصد تلذذ و خواه بدون قصد ، ممنوع است. همچنین در حکم ممنوعیت مصافحه با نامحرم، میان زنان مسلمان و زنان اهل کتاب تفاوتی به چشم نمی‌خورد.

در ادا و بیان و نوشتن این کلمات باید دقت لازم را داشته باشیم چنانکه همین کلمه مصافحه اگر با حرف «س» نوشته شود مسافحه یعنی زن بدکاره و …

النفاق

برخی هم متاسفانه به جای لفظ سلام علیک ، «سام علیک یعنی مرگ خواهی »بکار می برند که از آداب جاهلیت و نشانه نفاق و دورویی است؛ چرا که سفارش اکید اسلام به رعایت این ادب است. تا آن جا که قرآن کریم بعد از آمدن این ادب, به کار بردن تحیت هاى جاهلیت را نشانه نفاق مى داند ((… و اذا جاوک حیوک بما لم یحیک به الله)مجادله ـ آیه۸/ و هنگامى که نزد تو مى آیند تو را تحیتى مى گویند که خدا نگفته است. این آیه شریفه به کار بردن تحیت جاهلى را از نشانه هاى نفاق مى داند.

شخصى به دیدار سیدالشهداء امام حسین(علیه السلام) آمد و بدون آن که سلام کند گفت: (کیف انت عافاک الله) حال شما چطور است؟ خداوند سلامتتان بدارد. امام حسین(علیه السلام) به او فرمود: (السلام قبل الکلام عافاک الله) سلام کردن بر سخن گفتن مقدم است خدا سلامتت بدارد!

۱۳۹۸۸۱

آداب مردمان سنه کوه

مردمان سنه کوه از قدیم الایام به تبعیت از فرامین و دستورات دین مبین اسلام و تاسی از اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام با رسیدن به یکدیگر در سلام کردن سبقت می گیرند و معمولا مردان با صدای بلند می گویند «سلام علیک “ و زنان معمولا با تک کلمه «سلام» آن هم کوتاه و آهسته بیان می دارند .

در سلام کردن اگر دور باشند دست بلند کردن یعنی سلام ، دست بر سینه یعنی احوالپرسی و کمی خم شدن یعنی نهایت احترام خضوع و خشوع که معمولا در برابر دوست صمیمی و بزرگتر واجب التکریم این حالت اخیر بیشتر انجام می گیرد.

معمولا در سنه کوه در حالت عادی سلام علیک و تعارفات بسیار با گرمی و حرارت انجام می گیرد و دست دادن کامل ارجح و پذیرفته است و انگشتی و بی رمق و رغبت توهینی بزرگ و جسارت آمیز می باشد که معمولا با عکس العمل طرف مقابل هم با متلک یا مطلبی نواخته خواهد شد و …

با رسیدن به همدیگر در اولین فرصت بهمدیگر دست می دهند و اگر مدت زیادی همدیگر را ندیده باشند و یا مهمان باشد و یا اینکه اعیاد بوده ویا از سفر زیارتی عتبات عالیات یا مکه آمده باشند و همچنین در مرگ عزیزان در برخورد با اقربا و بازماندگان نزدیک  و یا حتی اثبات محبت و عمق دوستی و موددت با هم دیده بوسی (معانقه)می کنند .

در همه موارد گفته شده معمولا فرد نشسته حتما از جایش بر می خیزد و این برخاستن نشانه عظمت و بزرگی طرف است معمولا برای افراد با احترام ویژه و مهمان در مجالس همه بر می خیزند و تعارف بسیار و احترام خاص می کنند .در اینگونه موارد در مجالس معمولا وظیفه مجری مراسم می دانند که با ذکر کلماتی محبت آمیز و ذکر صلوات به همه یادآوری کند که البته در مورد علما و روحانیت معمولا مجری با بیان “برای عزت اسلام و مسلمین و روحانیت معظم صلوات بلند ” و …

بکار بردن کلمات محبت آمیز و شروع تعارف با بزرگتر و جواب خاضعانه از طرف کوچکتر هم از سنتهای خوب مردمان سنه کوه هست با عباراتی مثل حال شما خوبه؟ خوب هسسی؟ وچه ها خوبه نه ؟عبادتها قبول موفق باشی پیر مار خوبه نه ؟ در جواب : مخلص شما هس می ، ته دعاگومی ،محبت کم نووشه ، تشکر ،خدا شما ره محفوظ بداره ، خیلی ممنون الحمدلله و …

سلام نکردن و یا سلام بدون تعارفات و عدم مصافحه اوج کینه و کدورت طرفین را در سنه کوه نشان می دهد و معمولا اطرافیان با دیدن چنین حالت و رفتاری متوجه موضوع شده در فرصت مناسب پادرمیانی کرده تا آندو را آشتی دهند ولی در هر حال اینگونه کدورت و کینه کشی اصلا صورت خوشی در محل نداشته و در دید عموم بسیار مذموم و غیر موجه جلوه دارد .

در هر حال از طرفی جلو پریدن و استفاده از کلمات نامناسب و تعارفات غیر معمول و عبارات داش مشتی اصلا نشانه شخصیت خوبی از فرد نیست و او را سبک سر ، پسی ، پسه بازاری ، غیرمنطقی لقب می دهند و شخصیت خاصی برای او و امثال او قائل نمی شوند .

فلذا جا دارد که همیشه آداب نگه داریم از شوخی های بیجا و بی مورد که معمولا وقر  و متانت آدم را می برد جلوگیری کنیم و کوچکترین خطای این چنینی در محیط روستایی هرگز از حافظه عمومی پاک نشده و یک عمر تاوان سنگینی باید بپردازد و …

با امید افزایش مهر و محبت و دوستی بیشتر بین اهالی رفع هر گونه خصومت ، کینه و دشمنی بی موردی و …

انشاء الله

DSC06432

دو نفر از خوش برخورد ترین و شادترین مردان سنه کوهی که در برخورد و تعارفات کم نظیرند و …

انواع-دست-دادن-و-مصافحه

انواع مصافحه و دست دادن و …

۳۶۸۵۴_۱۸۲

اینگونه بی احتیاطی های دست بردن و دست دادن هم غیر عرف و حرام شرعی است خواه هر که با هر جایگاهی باشد و …

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. سلام مهندس
    متن شما را دیشب خواندم اما امکان کامنت گذاری فراهم نبود
    خیلی لذت بردم
    خصوصا از سخن امام حسین ع در مقدم داشتن سلام بر هر سخن چیزی که در دامنه بر آن اصرار ورزیدم و جا افتاد.
    نیز لذت بردم از ناکید تان بر ادب برخاستن برای واردین
    آنقدر متنفرم از کسی که موقع ورود یک انسان از جاش تکون نمی خورده
    دامنه حتی برای بچه ها هم ازجاش بلند می شه تا ادب برخاستن انتقال بیابد
    ممنونم از پست خوب شما

  2. سلام جناب
    نسل گذشته پرورش یافته با آداب خالص سنه کوه آنقدر ادب و نزاکت رفتاری داشته و دارند که آدم کیف می کنه در مجلس مآوا با آنان برخورد و هم مصاحبت می شود و شمیم خوش رفتاری آنان با آداب اسلامی ایرانی بسیار لذت بخشه اما اکنون را زیاد قضاوت ندارم و …
    بله برای خودمم جالب توجه است و سالهاست مراعات می کنم و از رفتار کارشناس های برخی خبرگزاریها مثل بی بی سی همیشه ازین نظر انتقاد داشته و دارم
    بله برخاستن و احترام نمودن هنوز هم تا حد زیادی جایگاهش را در محل حفظ نموده است و …
    سپاس از تایید شما

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads