حرمتهای رو به فراموشی و مستقر در سنه کوه (۱۷)

n06-b

حرمت دید و بازدید و صله رحم در سنه کوه

 

یاد قدیم و ندیم بخیر واقعا ! چه رفت و آمدی بود و چه صفا و یکرنگی و صممیتی بین مردمان بخصوص در روستاها حاکم بود به نظر شما آیا امروزه چرا چنین نیست ؟

آن موقع با کمترین اطلاع از فاملیت نسبت به هم نهایت احترام ، عزت و مهربانی را داشتند و اقوام دور و نزدیک با کمترین انساب و انتساب را بسیار گرامی می داشتند ولی امروزه چرا همه از هم گریزانند؟!

به نظر شما ارحام و اقوام چه کسانی هستند؟

خویشاوندان پدری و مادری را هر چند با چند واسطه باشد، شامل می شود و فرزندان و خویشان آنها را نیز در برمی گیرد . خویشاوندی و قرابت فواید خویشاوندی که از آن در اصطلاح اسلامی به «رَحِم»تعبیر می شود، از آیات خداوندی است.

«صله» در لغت به معنای احسان و دوستی آمده است و مراد از «رَحِم» خویشاوندان و بستگان می باشد.در اصطلاح، صله رحم محبت و سلوک داشتن با خویشان و نزدیکان است.
در شرع مقدّس اسلام و آیات و روایات، معنای خاصی برای رحم ذکر نشده است. از اینجا می فهمیم که این کلمه نیز مانند سایر کلمات، حمل بر معنای عرفی متداول می شود.
شاید رحم به معنای خویشاوندانی باشد که از طرف پدر و مادر و نیز فرزندان به یکدیگر وابسته باشند، هر چند که این وابستگی به چند واسطه باشد.

خداوند در قرآن از دو نوع خویشاوندی نسبی و سببی سخن می گوید که یکی از راه خون و ژن تحقق می یابد و دیگری از راه دامادی و به تعبیر قرآنی « صهر »پدید می آید (فرقان۴۵).

خویشاوند نسبی و خونی به کسی گفته می شود که به واسطه نسبت از طرف پدر و مادر و جز آن به شخص نزدیک می باشد و از مصادیق آن می توان به عمو، عمه، خاله و دایی و مانند آن اشاره کرد.

در قرآن برای خویشاوندی آثار مختلف حقوقی و غیرحقوقی بیان شده است که از جمله آن ها می توان به ارث بردن اشخاص از طریق خویشاوندی نسبی اشاره کرد. (نساء۷) زیرا قرابت در آیه برای بیان ملاک ارث مطرح شده و علت ارث بردن شخص از میت به سبب آن است که میان شخص ومرده نوعی قرابت نسبی و خویشاوندی خونی وجود دارد.

صله رحم و برقراری پیوند و ارتباط عاطفی و مستمر با بستگان، از جمله اعمالی است که در نظام ارزشی و هنجاری اسلام از جایگاه والایی برخوردار است. قرآن کریم در آیات متعدد و تحت عناوین مختلفی همچون توصیه به رعایت حقوق ارحام، احسان به والدین و دوری گزیدن از آزار آنها، انفاق به خویشاوندان، اجتناب از قطع رحم و بی توجهی به حقوق بستگان و … به تشریح مسئله صله رحم و تبیین برخی احکام و آثار آن پرداخته است که مجموعا معرف گویایی از اهمیت این عمل عبادی- اجتماعی در نظام ارزشی اسلام و تاثیر بی بدیل آن در ایجاد و تحکیم همبستگی و پیوند مشترک میان اعضای یک جامعه عموما و شبکه خویشاوندان خصوصا، به حساب می آید.

قرآن کریم: فهل عسیتم ان تولیتم ان تفسدوا فی الارض و تقطعوا ارحامکم اولئک الذین لعنهم الله فاصمهم و اعمی ابصارهم (محمد۲۲-۲۳)

آیا شما (منافقان) اگر از فرمان خدا و اطاعت قرآن روی بگردانید، یا در زمین فساد و قطع رحم کنید، باز هم امید (نجات) دارید. همین منافقان هستند که خدا آنها را لعن کرده، گوش و چشمشان را کر و کور گردانیده است.

پیامبر صلی الله علیه و آله : اَلصَّدَقَهُ عَلى وَجْهِها وَاصْطِناعُ الْمَعْروفِ وَ بِرُّ الْوالِدَیْنِ وَصِلَهُ الرَّحِم ِتُحَوِّلُ الشِّقاءَ سَعادَهً وَتَزیدُ فِى الْعُمْرِ وَ تَقى مَصارِ عَ السُّوءِ؛

صدقه بجا، نیکوکارى، نیکى به پدر و مادر و صله رحم، بدبختى را به خوشبختی تبدیل و عمر را زیاد و از پیشامدهاى بد جلوگیرى مى کند. [نهج الفصاحه، ح ۱۸۶۹]

صله-رحم-۲

برخی از روش های صله رحم و حمایت از خویشاوندان عبارتند از:

۱ . کمک جانی: بزرگ ترین مرتبه صله رحم، رسیدگی جانی به خویشان است و آن در جایی است که جان یکی از بستگان در خطر باشد و نیاز خونی و یا سلولی پیوندی دارد و یا اینکه ضرر دیگری چون امنیت جانی حادث شود در این صورت وی باید تا پای جان بایستد و از خویشاوندان خود ـ در چارچوب اسلام و معیارهای مکتبی ـ دفاع کند، تا ضرر را از او دفع نمایند. رسول خدا (ص) فرمود:
هر کس با جان و مالش، صله رحم کند، خدای متعال اجر صد شهید به او می دهد.
۲ . کمک مالی: اگر در مواردی میان بستگان انسان افراد نیازمند وجود دارد، رسیدگی مالی به ایشان لازم است.

۳ . کمک فکری: رسیدگی فکری در جایی است که یکی از بستگان انسان برای هدایت شدن نیاز به راهنمایی دارد.

۴ . کمک عاطفی: صله رحم برای افرادی که صرفا تمکّن مالی دارند نیست بلکه به فرموده امیر مؤمنان ـ علیه السلام  یا پیامبر اکرم (ص):
«صِلُوا اَرْحامَکُم وَ لَو بِالتَّسلیمِ»
با بستگان خود صله رحم کنید، گرچه با سلام کردن (به آنان) باشد.

۵ . ترک آزار: یکی از بهترین روش های صله رحم با خویشاوندان، ترک اذیت و آزار آنان است. بدین معنا پرهیز از غیبت، تهمت، زخم زبان و شماتت آنان، دخالت نکردن در زندگی آنها به عناوین مختلف، عیبجویی نکردن از آنان و… از بهترین موارد صله رحم است.

۵۷۱۱۶۱۳۲۲

صله رحم آثار و فواید ارزنده ای برای انسان دارد:

الف ـ طول عمر؛ یکی از مهم ترین آثار صله رحم، طولانی شدن عمر است.

ب ـ فراوانی روزی؛ حضرت سجاد ـ علیه السلام ـ فرمود:
هر کس دوست دارد، خدا عمرش را طولانی و روزی اش را افزایش دهد، باید صله رحم کند.
ج ـ حسن خلق؛ امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود:
رسیدگی به خویشان، اخلاق را نیکو می کند.
د ـ پاکی اعمال و دفع بلا؛ امام باقر ـ علیه السلام ـ فرمود:
رسیدگی به خویشان، اعمال را پاک می کند و بلا را دور می سازد.
هـ . آسانی حساب؛ امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود:
رسیدگی به خویشان حساب روز قیامت را آسان کرده و از مرگ بد جلوگیری می کند.
و . آبادی شهرها: امام صادق ـ علیه السلام ـ فرمود:
صله رحم و خوشرفتاری با همسایه شهرها را آباد می کند.

 در قدیم مردمان با الهام و توجه به فرامین روحبخش اسلام و مطابق دستورات دین مبین اسلام به صله رحم و دید و بازدید اهمیت فوق العاده ای می دادند و در صدر امور زندگی افراد قرار داشت و لازم نبود همه هفته یا ماهیانه باشد بلکه در ایام خاص چون اعیاد ایرانی – اسلامی مثل نوروز عید باستان ، جشنهای ملی و محلی چون تبریک عقد و عروسی ، دید و بازدید پس از سفرهای زیارتی حتی مشهد مقدس و نیز در عید غدیر ، عید فطر و عید قربان و امثال آن هم به دیدن بستگان و بزرگان قوم و خویش می رفتند بدین روش محبت و عشق افزون می نمودند و آی لذت و حظ معنوی می بردند و …

اما امروزه به دلایل مختلفی که بخشی از آن ناشی از مشکلات زندگی ماشینی و مشغله های زیاده خواهانه زندگی و توقعات نسل امروزی است نه تنها در اکثر خانواده ها و اشخاص چنین رفت و آمدی بسیار محدود و ناچیز شده است بلکه با وجود ابزار بسیار مزخرفی چون تلفن که صرفا کارکرد مثبت آن متاسفانه تبدیل به ناهنجاری و معضلی درمان ناپذیر در همه جوامع و نسل امروزی شده است دیگر جایی برای صله رحم و دید و بازدید نمی توان متصور بود!

امروزه نه تنها دعوتی ها به برخی دوستیها محدود شده است بلکه از دعوت فامیل نزدیک همچون عمو ، عمه و خاله هم اعراز می شود! و همه گونه حقوق مراودت ، محبت و دوستی دریده و پاره شده است و رفت و آمدها و دید و بازدید به برخی بده بستانهای بسیار سطح پایین و بی ارزش تقلیل یافته است !.

براستی چرا چنین شده ایم ؟!!

چرا بسیاری از افراد از دانستن فاملیت نسبی خود طفره رفته و گریزانند و با اندکی تسامح به سمت فامیل سببی جدید کشش یافته و غش رفته اند ؟!!

آیا واقعا در جامعه اسلامی با انواع آموزشها نمی شود تعالیم دینی را نهادینه کرد ؟! و بسیاری از سنتهای حسنه ایرانی – اسلامی را آپدیت و به روز رسانی نمود ؟!!

آیا به نظر شما رفت و آمد مختصر و عرض سلام و ارادت معمولی چند دقیقه ای چقدر بد و ناپسند است که به صرف منتظر دعوت ماندن صله رحم را به دعوتی آنچنانی هزینه بر سنگین تبدیل نمودیم ؟!!

و آیا می شود روزگار گذشته را در امروز احیا و باز شناخت نماییم ؟!!

اگر توقع خویش را کمی کاهش دهیم و انس و الفت را در حضور و نظر بر غیبت و پشت خط تلفن اختفا نکنیم به نظرم می شود امیدوار بود که قدری این فاصله قلبها کاهش یافته و رفت و آمدها افزایش یابد و …

DSC01501

دید و بازدید و صله رحم در سنه کوه

در سنه کوه هنوز هم چون قدیم روح موددت ، مهربانی و حسن همکاری و همیاری وجود دارد و به مناسبتهای مختلف نسل باز مانده و پرورش یافته در محیط روستایی سنه کوه هنوز هم بر آداب قدیم خود اصرار و ابرام دارند و این مهم را در شنیدن خدای نکرده بیماری سختی از اهالی و یا در تشییع جنازه ها و برگزاری مراسم و مجالس ختم مختلف و بخصوص در برگزاری جشن عقد و عروسی اهالی در اکثر مواقع و در قریب به اتفاق آنها می توانید شاهد و ناظر باشید و آنرا لمس نمایید .

بله نسلی که از آب و هوای سنه کوه و با آداب ایرانی – اسلامی آن آشنا و پرورش یافته است هنوز هم می توان از او انتظار دید و بازدید و احیای سنت حسنه صله رحم را تا حدودی داشت و کماکان در انجام و اهمیت دهی به آن رتبه و مرتبه خوبی دارند .هرچند در نسل جدید پرورش یافته در شهر و محیط با هویت جدیدشان، اما اگرهای بسیار می توان کرد!!

بله واقعا صله رحم عمر را طولانی و اجل معلق را به تاخیر انداخته و موجب خیر و برکت عمر می شود ،این را در نزد پیران خود در سنه کوه به خوبی می توانیم در یابیم که رفت و آمدها و صله رحم کدورتها را زدوده و دلها را منعطف و نرم کرده و زنگار را از دل افراد دور  کرده است اما نسل امروز چطور نمی دانم ؟؟!!پناه بر خدا 

به امید موفقیت بیشتر اهالی خونگرم سنه کوه و …

DSC06429

گردهمایی های ما در سنه کوه همیشه باشکوه و افتخار آمیز است و …

DSC06403

مجالس ختم و دیگر موارد ما هم با کمال همبستگی و دیدنی است و عزتمندانه و …

DSC_0975

امروزه صله رحم تلفنی هم برخی دریغ دارند و بجای آن خبرچینی و هل تکون با تلفن منتقل می کنند متاسفانه و …

DSC_0705

صله رحم حضوری فامیلها و اقوام بسیار خاطره انگیز و دیدنی است و …

DSC_1019

نسل چندم سنه کوهی هم هنوز عرق محلی بودن و فاملیت منظور دارند مثل این مهندس اکبر متحد و پسرش و …

درود خدا بر همولایتی های عاشق و دوست داشتنی ام و …

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. سلام مهندس
    صله رحم را خیلی خوب مطرح کردی
    یکی از معنای صله که شما احسان و محبت آوردی؛ وصال و نزدیکی ست از وصلت می آید
    چه گردهمایی منسجمی دارین
    چه با صفا نشسته اند
    جالب بود
    حیف صله ی ارحام کم شد کم کم کم کم …

  2. سلام جناب
    خیلی خوب آمدی بله صله با وصال هم میاد
    بله در این مورد مطالب زیاده و سعی شد مختصر نماییم که تذکر شما درسته
    سپاس از شما

  3. سلام چند وقت پیش در وبتان درمورد صله رحم پست گذاشتین ولی این پست کاملتره,,,الان شده نسل گوشی وموبایل احیانا صله رحمی هم باشه همه گوشی دستشونه مشغول تلگرام ووایبری بازی خودشون هستن فقط یه جسم در مهمانی حضور داره روح جای دیگه سیر میکنه ای کاش باهمه امکانتی که دراختیار داریم یاد بگیرم چطور وکجا استفاده کنیم که مهر ومحبتی که قبلا در خانواده ها بود الان با وجود این امکانات ب هم این مهرومحبته باشه

  4. سلام و درود
    درست می فرمایید هر چه بگوئیم کم است و بیشتر از اینها باید برای این بهم تذکر دهیم و حتی داد بزنیم
    سپاس از شما و الطافتان مزید

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads