فرهنگ واژه ها و اصطلاحات در سنه کوه (۲)

iف۶

کد خدا منزل و شورا خل در سنه کوه

 

کدخدا منزل” و “شورا خل shura khel ” دو اصطلاح مصطلح و رایج در سنه کوه اولی در قدیم و دومی در بعد از انقلاب از کاربردی ترین و در عین حال پر خبر ترین ، حاشیه دار ترین و رعب آور ترین عباراتی است که برای اهالی معنا و مفهوم متفاوتی داشته و دارد و به عبارتی از طرفی مقر تظلم خواهی را نشان می داد از طرف دیگر نوعی تحقیر و توهین و به محکمه کشی هم بود و …

ما قصد داریم در ادامه به این موضوع و جوانب آن بپردازیم و شما کاربران عزیز را بیشتر با آن آشنا کنیم و …

لطفا در ادامه مطلب با ما همراه باشید .

۸۸۴

همانگونه که در پست مطلبی جدا گانه با عنوان ” از کدخدای قدیم تا شورای امروزی در سنه کوه اشاره نمودیم در دوره پهلویها برای ساماندهی امور محل دستور معرفی شخصی منتخب بنام ” کدخدا” را در نظر گرفتند .فلذا مامور اداره روستا دهبان یا کدخدا نامیده می‌شد که ضمن معرفی ، امضاو یا اثر انگشت اهالی حکمش توسط بخشدار یا فرمانداری منطقه باید تایید می شد . در حقیقت، دهیار همان شهردار روستا می باشد.

از جمله شرایط انتخاب کدخدا مرد بودن و شاخصه روابط عمومی خوب ، قوی و دارای سلامت نفس و اخلاق می بایست باشد و هر کدخدایی یک یا چند نفر فرمانبردار بنام “ پاکار ” برای خودش داشت تا به دستور او کارهای مد نظر را انجام دهد . در سنه کوه کدخدا معمولا همه کاره اجرایی محل بود و در واقع نماینده اجرایی هر حکومتی در محل بود با اختیارات و وظایف مبسوط و معین . 

ساماندهی به امور محل و مرکز حل اختلاف و شکایات اولیه کار کدخدا بود . وقتی کسی از طرف کدخدا احضار می شد می گفتند به ” کدخدا منزل ” رفته است و این معادل تاوان معنوی سنگینی برای فرد بود . گاهی افراد خلافکار یا خطاکار ضمن احضار به کدخدامنزل به دستور او توسط پاکار در جایی حبس می کردند .تا بزرگان واسطه شده به جرمش رسیدگی شود .

کدخدا وظایف و اختیارات زیادی در روستا داشت از جمله مهمانداری و پاسخگویی به اشخاصی که به روستا وارد می شدند.در ایام گذشته پاسگاه پس از اعلام به کدخدا افراد را جهت سربازی به خدمت می گرفت.
همچنین در زمان رضا شاه کدخدا به دستور رئیس پاسگاه مامور و مسئول اعزام افراد به بیگاری بود که این مورد خاطراتی هست که بعدا بیان خواهد شد.

۳۰۹۲-b

در سنه کوه قدیم و آنچه به یاد ما می آید زیر خانه (زیر زمین ) خانه مشد نامدار محل حبس مجرمین با درجه خطای تند بود و افراد عادی با وساطت بزرگان قبل از انتقال به این محبس آزاد می شدند اما حقیقتا نگهداری و محبوس کردن خطاکاری در آن زیر زمین ترسناک نوعی ترس و وحشت روانی معنوی بود تا اینکه واقعا چنین کنند. چرا که در محلی کوچک که همه فامیل هم بودند معمولا چنین وقایعی کمتر پیش می آمد اما در هر حال پرستیژ و کلاس کار یک کدخدا در قدیم بسیار بالا و در صدر امور محل قرار داشت حقیقتا کدخدا از میان افراد متشخص و بزرگ و با ظرفیت و سفره دار انتخاب می شد و معمولا در بین اهالی و گروه فامیل از جایگاه و برجستگی بزرگ منشی خاصی برخوردار بود و کدبانوی خانه نیز با دست پخت خوب و مهمان نوازی شهره بود .

این جایگاه و پایگاه معنوی سرپرستی روستا در بعد از انقلاب ۵۷ به یکباره متزلزل شد و انقلابیون در اولین دستکاری کدا خدا را منحل کردند و در عوض قائم مقام انجمن ده جایگزین اولیه بود و در کوتاه زمانی شورای منتخب محل جایگزین شد و به جای یک نفر کدخدا اهالی با چند نفر بنام شورای محل مواجه شدند که رییس شورا تا حدی نقش ایفا کرد اما در مجموع اینبار برای برخورد با مجرمین و یا اعلان و احضار هر کسی برای پاره ای از توضیحات به منزل یکی از اعضای شورا دعوت می شدند که به شخص فرستاده شده از طرف شورا دیگر ” پاکار” نمی گفتند بلکه “ آدم یا نفر ” فرستادن گفته می شد و به منزل شورا احضار شدن ” شورا خل ” گفتند و هنوز هم کما بیش اینگونه است .شاید در آینده دهیار دارای چنین نقشی شود اما با توجه به سیاست کلی دولت که دهیار را معمولا از بین افراد جوان جویای کار ترجیح می دهند، انتخاب شود فلذا نقش تجربه و دیگر امور خود به خود کمرنگتر از گذشته خواهد بود .

در هر حال شورای اسلامی فعلی در تمامی روستاها و اکنون در سنه کوه هم با قدرت معنوی بر گرفته از اعتماد عمومی و برجستگی شخصیتی برخی اعضا همیشه محل رجوع و تظلم خواهی اهالی در دفع شر و یا اذیت و آزار برخی افراد بوده و خواهد بود.به شرط اینکه خود از دایره عدالت و حق طلبی خارج نگردند که این مورد ارتباط و اعتماد متقابل را هم یدک کشیده و می طلبد.

فلذا این است که آشنایی با برخی اصطلاحات مرسوم در روستا می تواند نقش و پایگاه اجتماعی افراد در جایگاه و پایگاه حقوقی و شخصیتی را بیشتر نمایان سازد . بدانیم که حسن و قبح برخی امور در افکار عمومی محل بازتاب دهنده عمق افکار و اعمال و بازدارندگی وجدانی در برابر نوعی ظلم و ستم و همچنین محکمه افکار عمومی محکمه ای بسیار قوی و با کارکرد مناسب اجتماعی بوده است . چرا که گاهی همین احضار به کدخدا منزل و یا بعدها شورا خل می توانست موجب لکه دار شدن شخصیت اجتماعی و پایگاه شخصیتی طرف شده و از محل و منطقه برای همیشه گریزان و مهاجرت نماید و …

باشد تا همه ما در دایره حق و حقیقت گام برداشته و در حفظ و احیای سنت های حسنه گذشته دقت و همت مضاعفی داشته باشیم تا چون دوران قدیم ماضی آرامش و آسایش بیشتری در کنار هم داشته باشیم و از هر تلفن و پیام کوچکی از کوره در نرویم و شخصیت و اعتبار خود و دیگران را لکه دار نکنیم و …

 DSC07158

DSC07160

خانه کدخدا قدیم و شورای اسلامی  که بسی مهمان نواز و در خانه باز است و …

DSCF9972

شورای اسلامی پس از انقلاب با اینکه چندین سال رییس شورای پایگاه شهید باهنر محل هم بود اما آزارش به کسی نرسید و …

DSCF6958

DSCF6936

قائم مقام انجمن قریه و بعد شورای اسلامی محل مرد بسیار با اخلاق و فوق العاده زحمتکش سنه کوه و …

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. سلام مهندس
    کدخدا منزل و پاکار که می گیم پوکار
    مرا یاد جوانی سیر داد
    جالب برسی کردی
    خط قرمز را کم کن. به ندرت جاهای مهم را قرمز کن
    ممنونم
    عکس هم دلنواز بود

  2. سلام جناب
    بی چای موندی به مانم ماه رمضانه !!!
    اونم چشم
    داداش

  3. سلام,,,
    الان دراین زمان شغل دهیار فعلی به کدخدای قبلی می خوره,,,ولی دیگه از زیر زمین مشد نامدار خبری نییست خلاف کاران را طبق قانون زندانی می کنن,,قبل انقلاب دوران سخت وطاقت فرسای بود که پدران ومادران م برا بقای زندگی تحمل کردن

  4. سلام فامیل دور و نزدیک
    نه تا این حدی که اشاره نمودین !!!
    درستش اینی نیست که به شما گفتن و باور کردین حداقل محل ما اینگونه نبود و …

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads