حرمتهای رو به فراموشی و مستقر در سنه کوه (۱۵)

logh-poster8)

حرمت گفتار و سخن در سنه کوه

 

یکی از حرمتهایی که در سنه کوه در بین عموم بسیار مورد توجه و التفات است حرمت گفتار و بیان است . از آنجاییکه نگارنده سالیان زیادی است مجری بسیاری از مراسم اهالی است این مهم را با کمال تواضع و خضوع درک و دریافت داشته و همیشه سعی نمودیم بی نهایت مراقبت کلام داشته باشیم چرا که در عرف و عموم کمترین ایما ، اشاره و کنایه ای به هر مورد بازتاب و بازخورد اجتماعی زیادی داشته و عکس العمل جانبی آن تا مدتها بر زبان و بیان اهالی سیطره خواهد داشت و کمترین خطا و لغزشی را نمی بخشند .

چرا که …

مردمان سنه کوه از قدیم الایام بر زبان هفت پرده قائل هستند که دارد تا شخص را در اجتماع از جایگاه خودش تنزل نیابد. وقتی کسی بی محابا دهان با زبان سرخ آتشین باز می کند و بی کنترل کلام یا بیانی را می گستراند در بیان عرف اهالی گفته می شود که فلانی هفت پرده دهانش را دریده و همین طور حرفی از منطق و عقل به موقع و دوستانه بیان شود هم می گویند عجب اخلاق قشنگی داره “حرف را در دهانش خوب پجنه دنه بیرون” یعنی پخته و سنجیده حرف می زند.

۱۴۰۱۶۱۱

 در آداب اسلامی هم زبان و کنترل آنرا بسیار موکد بیان داشتند و از حکمتهای لقمان حکیم در زمینه حفظ زبان هم سخنها گفته می شود تا حضرت رسول اکرم (ص) فرمودند :

بهترین اعمال نزد خداوند حفظ زبان است . بیشترین گناهان فرزند آدم از زبان اوست . هرکه مردم از ‏زبان او بترسند ، اهل جهنم است .‏و برای زبان چهل گناه را بیان داشتند .

در اشعار شعرا و بزرگان ادب فارسی هم کنترل زبان از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و سفارشات بسیاری شده است .

در گلستان سعدی می خوانیم :
زبان بریده بکنجی نشسته صُم ٌ بُکم
به ازکسی که نباشد زبانش اندر حکم

سخن که از زبان و قلم بدر آید همچون تیریست که ازکمان یا تفنگ رها شده وبازگشتی نیست آنرا .

حرمتها در خانواده های قدیمی مقوله ای بود که هیچ وقت شکستن آنها قابل قبول نبود، که از کوچکترین مسائل زندگی (مثل دراز نکردن پا جلوی بزرگتر ها )تا رسم های مهم (مثل ازدواج ) را شامل می شد.

یکی از حرمتها که متاسفانه در بین خانواده های ما بسیار کمرنگ شده است ، حرمت گفتار است.

گفتار ما به طرز معناداری بر فکر و عمل ما تاثیر گذار است ، مثبت یا منفی

حضرت علی (ع) می فرمایند:

گفتار تو ، کردار تو خواهد شد

کردار تو ، عمل تو خواهد شد

عمل تو ، عادت تو خواهد شد

۱

متاسفانه به نظر می رسد نسل حاضر در نوع کلام ، زمان و مکانی که هر کلام را باید به کار برد، دچار مشکل و تضاد فاحشی است . شوخی های کلامی بسیار نامتعارفی که امروزه در بین این نسل مرسوم شده ، نمی تواند بیانگر مسئله زیبایی باشد.

با نگاهی کوتاه می توان دریافت از دختر و پسر دبستانی تا سنین دانشگاه و حتی افرادی که تشکیل خانواده داده اند به نوعی درگیر این معضل شده اند.

فحاشی و شوخی های بسیار زشت ، به کاربردن کلمات و جملات بدون توجه به زمان،مکان ،نوع جنس و سن جمع ، خود گوشه ای از این ناهنجاری هاست .بخصوص استفاده از تلفن و اینترنت و دنیای مجازی فحش و حرفهای رکیک را مثل نقل و نبات دم دسترس نسل کنونی قرار داده است .

در بین همه این کلمه ها و جملات از همه بدترین آن را می توان فحاشی ها و شوخی های جنسی را مطرح کرد که باعث بی حرمتی های بسیار زشت ، حتی در سنین بسیار پایین گردیده است.

مطرح شدن بی پروایی این موضوعات خود باعث از بین رفتن قبح این کلمات در سنین پایین و خانواده ها گردیده است و باعث شده که کودکان بعضی خانواده های بی توجه با کلمات و مسائلی آشنا شوند که آن را باید در سنین بالاتر بیاموزند،که هم بلوغ ذهنی و عقلی و هم بلوغ جنسی در وجودشان بوجود آمده باشد.

متاسفانه با دیدی کوتاه به جامعه امروزی می توان مشکلات و عواقب این امان گسستگی کلامی را به عینه در نسل امروز مشاهده نمود.هر روزه بر دامنه این ناهنجاری به شدت افزوده می شود . البته شاید نوع آموزش مراکز آموزشی کفاف مقابله با حجم عظیم آموزشهای دنیای مجازی غیر قابل کنترل را نمی دهد .

در قدیم کوچکتر بر بزرگتر سلام می داد و بزرگتر احوالپرسی را با کلمات محبت آمیز شروع می کرد ولی امروزه شاهد ناهنجاری بزرگی هستیم که برخی کوچکترها نه سلامی و نه علیکی و گاهی با عبارات سبک و سخیفی مثل چت تی هس سی ، چاک کریم ، کره تیم و …با افرادی در سن پدر بزرگ خود به اصطلاح مباحثه می کنند و … 

بدانیم و آگاه باشیم که این طرز عملکرد به همه ما و جامعه ما آسیب ها و لطمه های جبران ناپذیری خواهد زد. پس کمی در گفتار و عملکرد خود تغییر ایجاد کنیم .

شاید فردا دیگر دیر باشد . شایسته است متفکرین و جامعه شناسان و بخصوص اقشار مذهبی راه حل مناسب و کاربردی تری اتخاذ کنند تا بتوان به آینده مثبت امیدوارتر شد هر چند افزایش جمعیت با انبوهی از مشکلات اقتصادی و افزایش تکنولوژی به روز تر کمی دستیابی به این مهم را دور تر می کند اما هر کسی اگر از خود شروع کند و در همین ماه رمضان به جای صرفا نخوردن و نیاشامیدن ، روزه نگهداری و پاسداشت و غربال زبان خود و اطرافیان را بیشتر مراقبت و کنترل کند قطعا جامعه سالمتر و روابط اجتماعی بهتری خواهیم داشت و …

به امید سالم تر شدن فضای گفتگو و بیان در بین همه آحاد ملت…

 حرمت گفتار در سنه کوه نه تنها شامل مسائل مذکور می باشد بلکه اعتدال در گفتار هم نزد اهالی به خوبی رعایت می شود چرا که در این روزها که اوج حضور اهالی در محل است بدان جا برویم کمترین صدای مزاحمی را نمی توانید به گوش بشنویم . محیط روستا آرام آرام است و سکوتی دلنشین همه جا را فراگرفته است و اگر صدایی ناگهانی بلند شود و یا کسانی رعایت گفتار را نکنند و به هر دلیلی صدا بلند کنند دیگران با نصیحت و صحبت بر او  وارد شده و متذکر می شوند که اینجا محل زندگی زن و بچه است و رعایت کند و اگر به قولی طرف رعایت نکند و گستاخی کند در جواب با قاطعیت می گویند” اگر ته ره عر دره بور جنگل هر چه می خوای داد بکش ” و …

فلذا از هر جنبه ای این مبحث را پی گیریم حکمت و بزرگواری عموم اکثزیت مردمان سنه کوه را می توانیم مشاهده و بیان کنیم فلذا مراقبت همیشگی کلام در سنه کوه حفاظت شخصیت و حفظ شان فرد را برای همیشه تضمین و مستدام می کند ولی کسان اندکی اگر رعایت نکنند در خفا و علن مورد طعنه ، تمسخر و سخنان و واژه های درشت اهالی قرار می گیرند و حتی آن شخص را با سگ و اخلاق سگ قیاس توصیف می کنند و …

بخصوص آنانی که تریبون رسمی دستشان است و یا به هر دلیلی پشت تریبون رسمی محل قرار می گیرند اگر کمترین خطا و یا اشتباه عمدی در به کاربردن جمله و یا واژه نامناسبی را بکار گیرند باید به خاطر داشته باشیم برای همیشه از چشم اهالی افتاده و دیگر تلاش و کوشش آینده در لاپوشانی و فراموشی آن جزو محالات است برای همین تمامی کسانی که مدت طولانی ازین تریبون استفاده می کنند بسیار مراقب بوده و هستند و همیشه کار سختی ازین نظر بر عهده آنان می باشد و …

 به امید موفقیت روز افزون همولایتی های عزیز

نماز و روزه های شما با طاعات و عبادات ماه رمضان سخت و طاقت فرسای امسال در این اوج گرمای تیرماه مورد قبول حضرت حق انشاءالله

۱ (۲۸۷)

یا مثل چلمه کوه باش تا دیگران چون ابر در دامنه ات گسترش یابند و …

DSCF6493

یا چون تپه های باستانی سنه کوه باش تا قرنها دست نخورده ازت ایراد نتوانند گرفت و …

DSCF6529

یا چون شاخه انعطاف پذیر درختان انجیلی سنه کوه باش که به درد هر کاری بخوری و …

d1f8bb9b51f0

موفق باشید

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. سلام مهندس
    آمورنده و هشداری بود
    این هم جالب بود: اگر ته ره عر دره بور جنگل هر چه می خوای داد بکش ” و …
    واقعا مساله ای مبتلابه است این متن شما.
    در عکس اول واژه ی دامنه را خوب متصل می کنی به جملاتت!
    باور کن بهره بردم
    خدا کند دامنه از این بدی رهایی یاید

  2. سلام اخوی
    تمثیل و امثله جدی قدیمیها خیلی برام جذاب و جالبه …
    این دامنه من تا دامنه شما فاصله از کران تا کران است جناب
    خیالت راحت باشه دامنه شما منظور نیست …
    سپاس از توجه و دقت شما

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads