حرمتهای رو به فراموشی و مستقر در سنه کوه (۹)

 DSC_0330

حرمت قبر و قبرستان در سنه کوه

 

در بیان حرمت مرگ و موت در اینجا مطالبی را خدمت شما عرضه داشتیم و در این مبحث در واقع ادامه آنرا بیان خواهیم نمود با کمال تلخیص و صرفا اشارات امید است که مفید واقع گردد.

گور یا قَبر، یا مدفن حفره‌ای در زمین است که مردگان را در آن به خاک می‌سپارند. واژه قبر عرب‌شده «گور» است که به صورت قُبور نیز جمع بسته می‌شود. اگر در مورد گور افراد با احترام یاد شود به آن آرامگاه یا مَقبره (جمع: مقابر، مقبره‌ها) نیز می‌گویند. اگر گور فرد محل زیارت شود به آن مزار گفته می‌شود. گور مقدسان و مرشدان دینی را تربت و خاک می‌نامند. در قدیم برای گور واژه «نهفت» و واژه‌هایی چون گورگاه و گورجای هم به‌کار می‌رفته‌است. جالب است که در سنه کوه کلمه گور مناسب نیست و قبر یا به محلی ” قور qavr ” می گویند .

محلی که گورهای زیادی در آن در کنار هم کنده شود گورستان یا قبرستان نام دارد و که شهرداری‌های شهرهای ایران از دهه ۸۰ و ۹۰ خورشیدی اصطللاح “آرامستان” را نیز برای این منظور به‌کار می‌برند.جالب است که در سنه کوه ” قبر سر ” و” قورستونQavreston” می گوییم و گورستان اصلا کلمه مناسبی نمی دانند و بار منفی دارد . به دفن مرده هم برخی ” چال ” کردن می گویند که این هم کلمه مناسبی نمی دانند و کمی تصغیر است .

قبر مردمان شیعه سنه کوه رو به قبله و به عمق بیش از یک و نیم متر است و “کنار مدینه ” .مدینه به جایی که نعش متوفا را در آن قرار می دهند و سنگ یا تخته لحد که در سنه کوه قدیم تخته از جنس درخت آزاد(ازار دار) یا مشابه آن سفت و سخت بود ، انتخاب می شد و به طور شیب دار می گذاشتند اما امروزه تخته سنگ بتونی می گذارند و بعد کامل خاک می ریزند و سپس قسمت سر و پای قبر را نشان چوبی یا سنگ گذاشته بعد از یک سال که مراسم سالگرد متوفی داده شد . سنگ قبر می گذارند و بتون سیمانی می دهند و…

اکنون در ایران منطقه خاورمیانه سنگ قبر را به طور خوابیده بر روی گور می‌گذارند اما در کشورهای فرنگی سنگ گور به شکل ایستاده بالای گور جای دارد.البته در قدیم در سنه کوه و برخی مناطق هزارجریب مثل “گورستان سفید چاه ” سنگ قبر ایستاده گذاشته می شد ولی در قبرستان مسلمانان بخصوص شیعیان در “وادی السلام نجف” و “باب الصغیر دمشق” هنوز هم قبر گوژ پشتی و سنگ قبر ایستاده می گذارند .ولی قبرستان “بقیع در مدینه ” و ” مقبره حجون معروف به «قبرستان ابوطالب» در شهر مکه معظمه ” و دیگر قبرستانهای مهم اسلامی در عربستان توسط وهابیون تخریب  شده است.

گورها گاه به صورت خانوادگی در بخشی از گورستان در کنار هم یا در محدوده‌ای مشخص با عنوان «گور خانوادگی…» قرار داده می‌شوند.در سنه کوه هم افراد فامیل و اقربا نزدیک هم دفن می شوند و جای دفن کردن هیچگونه برتری طلبی وجود ندارد مگر اقربا و فامیلها کنار یا نزدیک هم باشند و در قدیم گفته می شود که افراد یا خانواده هایی که نسبت بهم کدورتی داشتند هرگز نزدیک هم دفن نمی شدند .

ایرانیان زرتشتی پیش از اسلام مردگان خود را در دخمه مدفون می‌کردند. دخمه چاهی است سنگی که مرده را در آن قرار می‌دهند. پس از اسلام نخستین گورستان‌ها سنگی بوده و مردگان در آن قرار می‌گرفته‌اند.در سنه کوه هم از جنس دخمه فراوان بود که متاسفانه دست یغما و تاراج به امید یافتن چیزی و گنجی نابود کردند. سنگ قبر ایستاده حجاری شده بخصوص بعد از انقلاب کنده و شکسته و دور انداخته شدند و اثر کمی از آنرا در پستی در اینجا ببینید.

زیارت قبور و پاسخ به چند سوال

امروزه چند سوال اساسی ذهن همه ما را به خود درگیر کرده که خواستیم برای آن جواب قانع کننده ای بیابیم .
– در مورد قبر درست کردن برای اموات چرا سنی ها و وهابیت با این کار مخالفند و ما موافق ؟!
– اصلا چه لزومی دارد که یک میلیون تاچند ملیون هزینه ی سنگ قبر کنیم و سنگ قبر های طبقاتی داشته باشیم …
– چرا ضریح می سازیم ؟ آیا بقیع برای ما اهمیتش کمتر از امام حسین(ع) است چون سنگ قبر و ضریح ندارد ؟

– چرا  برای ساخت گلدسته هاو گنبد هاهزینه می کنیم ؟!

اینگونه سوالات جوابهای بسیار مستدل و اقناعی دارد و جای شک و شبهه ای نیست ،که البته با گشتی در اینترنت و سایتهای بسیار معتبر مطالب عظیمی می توانید بیابید مثل اینجا و اینجا .

برخی ازین کارها مبنای روایی و شرعی دارند و برخی نقلی و سنت پیشینیان ما ، البته برخی از سنت ها نیز وجود دارند که بر آنها دلیل شرعی وجود ندارد، اما نبود دلیل شرعی بر سنت های عرفی، به این معنا نیست که سنت ها را به صورت کلی رها کنیم؛ زیرا گاه در میان مردم، سنت هایی وجود دارد با این که منبعی شرعی ندارند، اما سنت حسنه ای هستند و عقل نیز آنها را تأیید می کند. علاوه بر این، انجام آنها احترامی برای مرده بوده که نه تنها بد نیست، بلکه باید در ترویج آن تلاش کرد و به یقین مورد پسند خداوند است.

در روایات، تأکید بسیاری وجود دارد که مردگان را از یاد نبریم و برای آنها از این دنیا خیراتی بفرستیم. یکی از بهترین خیرات و هدیه ای که می توان از این دنیا برای آنها فرستاد، خواندن قرآن است که تأکید بسیاری نیز بر آن شده است. امام رضا (ع) فرمودند: «هیچ بنده مؤمنی نیست که قبر مؤمنی را زیارت کند و در آن جا سوره قدر را هفت مرتبه بخواند، مگر این که خداوند گناهان او و صاحب قبر را می بخشاید».
خیرات برای مردگان و زیارت کردن قبرشان، سنت حسنه ای است که در میان مسلمانان رواج دارد. این عمل مطمئناً برای مرده نیز تأثیر به سزائی دارد و می تواند او را در حیات پس از مرگ کمک کند؛ لذا در روایات آمده است: «مردگان را زیارت کنید که همانا آنها از این عمل خوشحال می شوند».

بر همین اساس است مردمان نسل قدیم سنه کوه بخصوص به هر مناسبت و وقتی به یاد اموات و درگذشتگان خود بودند و به سنت حسنه پیشینیان و انجام دستورات دین مبین اسلام و تعالیم انبیا و ائمه معصومین علیهم السلام به مزار رفته و فاتحه ای می خواندند و آنان که قرآن بلد بودند خود وگرنه هزینه آنرا به قاریان قرآن می دادند تا برای امواتشان قرآن بخوانند و یا انواع اطعام و بخشش باقی الصالحات اموات خویش و خود کرده و می کنند .

picture-54

این عکس در استان خوزستان نزدیک مسجد سلیمان و …

مردمان قدیم سنه کوه در حرمت گذاری اموات بسیار بسیار بهتر از امروزی ها عمل می کردند و سعی در سالم نگه داشتن سنگهای قبر که خود آثار هویت و مدنیت هر منطقه و مردمانش هست بودند اما امروزه بخصوص بعد از انقلاب اسلامی با برداشت غلط و افراطی از سخن آغازین امام خمینی ره در سخنرانی معروف ۱۲ بهمن سال ۱۳۵۷ در بهشت زهرای تهران که فرمودند محمد رضای پهلوی ، این خائن خبیث… “مملکت ما را خراب کرد، قبرستان های ما را آباد کرد.” یعنی می خواستند بیان فرمایند که ملت آزادیخواه و ضد استبدادی ما را ایادی او به خاک و خون کشیدند اما اکثریت مردم برداشت وارونه ای ازین سخنان داشته و در عمل دست به تخریب بسیاری از قبرستانها زده و بی مهری زیادی حداقل در سنه کوه به قبرستان ما شد و بسیاری از سنگهای قدیمی تاریخی به یغما رفته یا شکسته و دور انداخته شدند و نگارنده در دوره هیئت امنایی در حال سم علفکش زنی و آبادی “قبر سر” بر آمدم مورد طعنه و انتقاد صریح برخی افراد با اشاره به این سخنان بودم و …

اما امروزه طی چند سال اخیر اندکی شرایط فرق کرده و آبادی و توجه و حرمت گذاری افزایش یافته است و به گونه ای که برخی سنگ قبر جدید گذاشته و تلاش در راه حرمت نهادن به اموات افزایش چشم گیری یافته است اما با این حال در نوشتن سنگ قبرها متاسفانه دقت کافی و وافی انجام نمی شود که نمونه هایی را در قبرستان می توانید ببینید که ذیل عکس توضیح مختصر خواهیم داد .

DSC_0330

گوشه شمالی قبرستان(قبرسر) سنه کوه که برخی اجداد ما قبرشان هست و …

DSC_0335

گوشه شمالغربی قبرستان (قبرسر ) سنه کوه و …

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. سلام مهندس
    ۱- در دارابکلا نیز به قبور و مردگان احترام قائل اند
    ۲- ضلع شمال غربی قبرستان سنه کوه چه خوش منظره است.
    ۳- در تایپ مدینه لهد نوشتی. لحد درسته. من المهد الی الحد
    ۴- واژه ی قبر را گفتی معرّب گور است. فکر نکنم معرّب باشه. واژه قرآنی ست قبر. استنادم به آیه ی زُرتم المقابر ….
    ۵- مثال ها و شرح ات جالب توجه بود. خصوصا عکس قبور مسجد سلیمان…
    تا بعد. خدا اموات تان را رحمت کند نیز اموات دامنه و همه را خاصه مومنان و مستضعفان را

  2. سلام سرورم
    از اینکه در وب سایت نظر محبت فرمودی خوش آمد عرض می کنم ” امه سر بالا و …”
    غلط املایی تذکر بجایی بود اصلاح شد
    با منبع دانشنامه قبر را معرب گور نوشتم و منکر قرآنی بودن آن نیستم
    خداوند اموات شما را هم غریق رحمت فرماید
    بی نهایت سپاس

  3. خدا همه مردگان را بیامرزه..خوب این قبرستان میشه شهر مرده ها باید به این شهر اهمیت واحترام قائل شد روزی میرسه دیر وزود ما رو رودوش میگیرن وبه این شهر مردگان میارن

  4. سلام
    بله البته آسیاب به نوبت

  5. سلام
    آقای مهندس حتی قبرستان شما هم چقدر زیبا هست!!

    البته چقد خوبه به زنده ها هم به اندازه مرده ها احترام گذاشت!!

  6. سلام جناب
    اتفاقا این هم جمله ایست که آقا دارابکلایی ره هم زمانی که سنه کوه تشریف آورده بود در منزلمان بیان داشت و …
    البته که درست می فرمایید …

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads