حرمتهای رو به فراموشی و مستقر در سنه کوه (۸)

نت۹۸

حرمت مهمان و مهمان نوازی در سنه کوه

 

قبلا در دو پست جداگانه حرمت نان و نمک و حرمت سفره و سفره داری را در سنه کوه بیان داشتیم و در این پست مطلب این سخنان با حرمت مهمان و مهمان نوازی کامل خواهد شد .

مهمان کسی است که بر دیگری وارد شود و از او با طعام و دیگر وسایل پذیرایی کنند. وقتی سخن از مهمانی به میان می‌آید، اطعام و پذیرایی از سویی و تکریم و احترام مهمان توسط میزبان از سویی دیگر جزو لاینفک آن دانسته می‌شود. از این رو بخشی از اصول مهمانی به قوانین، احکام و آداب مهمانی اختصاص می‌یابد تا به درستی و متناسب به شان و شئون مهمان از وی پذیرایی و تکریم به عمل آید.


مهمان نوازی از سنت‌های نیک ایرانی – اسلامی است و آموزه‌های وحیانی اسلام به اشکال گوناگون بر آن تاکید و ترغیب نموده است. گزارش‌های قرآنی از قیامت و بهشت، حکایت از آن دارد که خداوند برای بهشتی ها، ضیافت و مهمانی برگزار می‌کند، چنان که پیامبران(ع) نیز حتی برای مهمانان ناشناخته، سفره‌های رنگین می‌انداختند و از مهمانان به بهترین شکل پذیرایی می‌کردند.

مهمان در آموزه های دینی و عرفی ما دارای احترام و حرمت فوق العاده است و حتما بسیار شنیدید که می گوییم “مهمان حبیب خداست “و ” نان و قوت مهمان را خدا با او می رساند و سفره را برکت می افزاید” و یا کلام و عبارات دیگری که ” به مهمان غذا و پناه دادن کسی فقیر نشده است “و ازین گونه بیانات گهربار فراوان شنیده ایم و خود در محاورات بکار می بریم .برای دانستن احادیث می توانید اینجا  و آداب مهمانی از دیدگاه قرآن را اینجا کلیک کنید و ببینید .

مهمان‌نوازی در فرهنگ فارسی به تلاش میزبان برای تامین راحت مهمان اطلاق می‏گردد.مهمان‌نوازی از نظر لغوی به معنای ابراز لطف عملی،تفقد و پذیرایی از مهمان است.

یکی از رسوم زیبای فرهنگ ما مهمانی دادن و میهمان شدن است در خیلی از کشورهای دنیا سردی ، رفتار خشک و بی روح و زندگی ماشینی را می توان به وضوح دید ولی در ایران در دورترین روستاها خونگرمی و مهمان نوازی مردمان زبانزد همگان است هانری آلمانی در رابطه با فرهنگ مهمان نوازی ایرانیان می نویسد : ایرانیان بر این باورند که اگر بر مهمان بیش از ارزش وی ارج ننهی گویی به او توهین کرده‌ای .

حس همدلی و انسان دوستی و مهرورزی از بارزترین ویژگی های این فرهنگ کهن است. مهمان نوازی در فرهنگ اسلام پذیرایی از مهمان باعث ایجاد انس و آشنایی بیشتر ، شرکت دادن دیگران در ثروت خود، احترام و بزرگداشت مردم و گذشت مالی است و اقوامی که بهره بیشتری از این سجیه اخلاقی دارند همواره به آن مباهات و افتخار می کنند.

رزق ما با پای مهمان می رسد از خوان غیب / میزبان ما است هر کس می شود مهمان ما (صائب تبریزی)

این خصلت پسندیده با ظهور دین اسلام در بین جوامع و پذیرش آن از طرف مردم بیش از پیش در جامعه اسلامی ثبت و جاودانه شد.

ال۷۶

با توجه به تعالیم گفته شده آنچه از پیران ما در مورد سنه کوه برای ما بیان شد و آنچه ما به چشم دیده ایم کلمات و جملات ما قاصر از بیان گوشه ای کوچکی از مهمان نوازی و مهمان داری مردمان سنه کوه از قدیم تاکنون است چرا که هنوز هم شاهدیم که یک در خانه هر شخصی در سنه کوه به نام “ ایووناتاقی وسیع با امکانات عالی و همیشه تر و تمیز و دست نخورده اختصاص به مهمان دارد تا مهمان در آن خانه نشیند و پذیرایی هم با ظروف مخصوص مهمان انجام شود .

معمولا احترام به مهمان را در حد اعلایی خود نگارنده از قربانی کردن گوسفند و گوساله ای تا مرغ و خروس و بوقلمون و غاز ، بسته به جایگاه و پایگاه اجتماعی مهمان، خود شاهد بوده و هستیم . در سنه کوه آماده نمودن بهترین سفره و غذا و ظروف تمیز و نو دست نخورده مخصوص مهمان بود و ما بچه ها همیشه در انتظار مهمان تا شکمی کامل از بهترین غذاهای روستا با حضور مهمان صرف نماییم .هر چند در موقع سفره کشیدن معمولا بزرگترها در کنار مهمان می نشستند و ما کوچکترها آنقدر در بیرون یا اتاقی دیگر منتظر صرف غذای مهمان می ماندیم تا مطمئن شویم مهمان غذایش را تمام کرده است ،آنگاه نوبت بقیه اعضا خانواده در صرف غذا می رسید و گاهی مهمان خودمانی تر و فامیل نزدیک بود تمام اعضای خانواده از کوچک و بزرگ همه با هم با صمیمیت و عشق سر سفره می نشستیم و …

در هر حال بهترین مکان ، بهترین غذا ، بهترین وسایل پذیرایی و استراحت و از هر چیزی حساب کنید از بهترین برای مهمان منظور شده و هنوز هم می شود .البته این در حالی است که مهمان حدود خود را بشناسد و از چارچوب انسانیت و حدود شرعی خارج نباشد . فرق است بین مهمان ناکس و کس که معمولا قابل شناسایی و توجه تیزبین اهالی بوده و هست .

البته بیان نماییم مهمان آب و نان را با مهمانی که می خواهد اتراق کند و بماند و یا ” ابن سبیل” را هم به درستی مد نظر داشته و دارند به نحوی که به قول آن پیر خرابات که “هر که به در خانه ات آمد آب و نانش دهید و از ایمانش نپرسید “را به درستی تبیین و اجرا کرده و می کنند و بخصوص در قدیم که راه مالرو و پیاده روی بود به کسانی که کارشان دوره گردی بود و در راه مانده و به اصطلاح ابن سبیل هم جا و پناه می دادند و هم به دید مهمان با رعایت همه جوانب و احترام مخصوص توجه می کردند .

از طرف دیگر به جز اندک نفرات و خانواری ضعیف و کم توان بقیه اهالی سنه کوه مهمان نواز و “در خانه باز” بودند و برخی زبانزد خاص و عام در منطقه  در هر دورانی از قدیم تاکنون بوده و هستند . معمولا سفره دارها را بیشتر ” کدخدا ” انتخاب می کردند و برخی حتی ” کد خدا ” نشده سفره دار معروف بودند. از قدیمی ها در تمام خانواده های مختلف سنه کوه از علیجان دسی مشد میرزاگل ، مشد گل عمو و حاج رمضان معروفتر بودند از یوسف دسی کل کلبرار ، مشد ابوالقاسم و  کل علی حسین و از علی خلی حاج یحیی ، مشد گل بابا و مشد میرزا احمد  و از اکبر دسی چراغ و بعد مشد اکبر و از سیدها سید احمد عبدی و … که همه شان را خدا بیامرزاد و از جدیدترها کسی را در حد مشد نامدار غلامی و حاج نوروزعلی یوسفی و ابوی حاج شعبان عبدی سرآمدتر ندیدم و دیگران در مرتبت بعدی مهمان نوازی قرار دارند که هر کدام دیگران هم خود سرآمد منطقه هستند و از ذکر نام از شما کمک می خواهم مستند و …

۴قث

عکس ها تزیینی است .

در هر حال امروزه را نمی دانم چه عرض کنم هر چند در سنه کوه و اهالی آن ساکن در هر جای کشور گزارش یا خبری غیر از آنچه بر شمرده شد نشنیدم اما با دید و نگاهی به اطراف و بخصوص شهر نشینی امروزی خبرهای خوبی به گوش نمی رسد و وضعیت چندان مطلوب نیست و هر روز و زمان که می گذرد بدتر می شود .امروزه متأسفانه این سنت انسانی حتی در جوامع اسلامی محدود شده و یا تقریباً برچیده شده است . مردم مهمانداری را فقط محدود به دعوتی های رسمی آشنایان و اطرافیان خویش نموده و تمایل چندانی برای پذیرایی از مسافر و غریبه بی پناه از خود نشان نمی‌دهند شاید دلایل این امر جو مادیگرایی حاکم بر جامعه ، زندگی شهر نشینی و ضعف هنجارهای اخلاقی در میان مردم باشد.ولی در هر حال باید توجه داشته باشیم که حرمت نهادن به مهمان خود مهمان شدن و صله رحم کردن در آداب اسلامی موجب افزایش موددت ، انس و الفت و زیادی عمر و احساس خوشبختی بیشتر می شود و …

در این باب سخن و حرف بسیار است و به همین اندک بسنده می کنیم تا شاید که مفید افتد و …

موفق باشید همولایتی های عزیز خونگرم و مهمان نواز …

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. مهمان حبیب خدا ست

  2. سلام مهندس
    شعر طنز :
    «عطر نرگس رقص باد آهسته می آید بهار»
    بنده اما می کنم از دست مهمانان فرار
    گرچه فروردین هوایش دلپذیر و جالب است
    لیک هرگز نیستم من این هوا را خواستار
    چون به همراه هوای دل پذیر فرودین
    می رسد مهمان برایم از یمین و از یسار

    چون که مدت هاست هشتم را به نه دادم گرو
    پس به من از جانب این قوم می آید فشار
    نیست درمان جز فرار از حمله ی قوم مغول
    چون بجز تخریب از آنها نباشد انتظار
    یا به هر علت اگر در خانه ماندم روز عید
    می کنم خود را به شکل ماهرانه استتار
    لامپ ها خاموش می گردند در اوقات شب
    تا یقین گردد که رفته میزبان از این دیار
    ……………..

  3. انشاالله بهار خدمت میرسیم و از مزایای این زسم زیبا بهره مند میشویم!

  4. سلام مهندس
    انشاءالله در خدمتیم

  5. سلام …جناب مهندس…
    سفره خدا برای همه بندگان خدواند پهن وگسترده است…خداوند که با اون عظمتش چنین سفره ای رو پهن کرده..چرا که ما بنده ناچیز خداوند هستیم این سفره را برای بنده ای به اسم مهمان پهن نکنیم واز رزق وروزی خداوند نیز بهره ببریم…
    در زمان قدیم زمان پدران ومادران ما مهمانی گرفتن ورفتن انقدر تشریفاتی نبود برادر من هر چه در خانه داشتن به اسم طعام سر سفره می زاشتن وبا مهمان دور سفره جکع می شدن .ونوش جان می کردن الان مهمانی گرفتن بسیار تشریفاتی شده اگه سر سفره چند نوع خورشت وبرنج نباشه میگه طرف خسیسه …این دیگه مهمونی نمیشه..هر چه گرونی باشه به هر حال روزی رو خدا میرسونه اگه این تشریفاتا نباشه خیلی ها دوست دارن مهمانی بدن ولی از حرف مهمان پشت سرش می ترسن…

  6. سلام سرکار علیه فامیل ما
    درست می فرمایید و با شما هم نظرم
    ایام عزت مستدام

  7. سلام آقای مهندس
    البته مهمانی به عنوان صله رحم هم شده باید دوام داشته باشه.این ما هستیم که با توجه به آگاهی که از جوامع پیشرفته و ماشینی که بدست آوردیم باید راهی پیدا کنیم تا نگذاریم این سنت خوب و پسندیده کم رنگ بشه…
    حالا برای اینکه ثابت کنیم ما می خواهیم این سنت را پایدار و احیاء کنیم بیا و یک مهمانی ترتیب بده در سنه کوه و یه شب جمعه همه دوستان مارا دعوت کن و یه شامی و عکس های یادگاری بگیریم و مشت محکمی بر دهان استکبار بکوبیم.

  8. سلام آق صفر عمو
    مثل اینکه واجب شد چنین کاری بکنیم تا استکبار جهانی به لرزه در بیایند و …میدونی چرا ؟ برای اینکه پراکنده هر چه می گوییم کسی دعوت ما را اجابت نمی کنه فکر کنم چند ماشینی باید خبر کنیم شاید و …
    در هر حال در خدمتیم با آبگوشت کباب مازندرانی …

  9. مهندس عبدی در همه کارهای خودشان جدی ودر عین حال موفق هستند

  10. سلام سلام سلام
    سپاس

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads