تلکا یا گلابی جنگلی در سنه کوه

 DSC029912

تلکا یا گلابی جنگلی در سنه کوه

نام محلی : تلکا

نام فارسی : تلکا ، گلابی جنگلی ، گلابی وحشی

نام علمی : Pyrus boissieriana

تیره: گل سرخ Rosaceae            

 جنس گلابی (Pyrus) یکی از جنسهای متعلق به راسته گل سرخ و تیره گل سرخ است. درختانی دارای برگهای ساده ، گلهایی با کاسه ۵ لبه ، گلبرگهای سفید ، بساکهای صورتی یا بنفش ، تخمدان ۵ خانه ای منتهی به ۵ خامه هستند. میوه گلابی دارای ۵ خانه و هر خانه دارای یک یا دو دانه با درون‌بر غضروفی و میان‌بر گوشتی ، کم و بیش همراه با توده‌های مقاوم اسکلروزی است.

این جنس بیش از ۷ گونه در جنگلهای شمالی ، دامنه های البرز ، ارتفاعات کرج ، چالوس ، آذربایجان بویژه اطراف ارومیه و نواحی مرکزی و پایین ارتفاعات بختیاری جنوب و فارس دارد. گونه خوراکی آن همان پیروس کومونیس(PYRUS COMMUNIS ) است که واریته‌های پرورشی زیادی به نامهای محلی گلابی ، امرود و … وجود دارد. از تمام قسمتهای گلابی مانند برگهای جوان ،‌ پوست و ساقه میوه آن استفاده طبی به عمل می‌آید.

همانگونه که در اینجا (کلیک کنید ) مطالعه نموده اید میوه تلکا جزو میوه های جنگلی قابل استفاده در سنه کوه است و به گلابی وحشی که در گویش محلی” تلکاtelka ” می گویند میوه ای ریز اندازه فندق است که از نظر ظاهری بسیار شبیه گلابی می باشد که به صورت خودرو تک درخت آن در جنگل و کنار برخی زمینهای حاشیه روستا یافت می شود و میوه آن اواخر شهریور و اوایل پاییز می رسد که به صورت خام خوری استفاده می شود . از نهال جوان آن به عنوان پایه گلابی در پیوند ارقام خوب و باغی استفاده میشود.

تلکا درختی است به ارتفاع حدود ۵ متر و دارای شاخه های خار مانند، برگ آن تخم مرغی گرد با قاعده گرد و یا تقریباً قلبی و با انتهایی کند ولی انتهای برگهای جوان آن کمی کشیده بنظر می رسد. روی برگ صاف و براق است و پشت برگهای جوان و حاشیه آنرا تارهای عنکبوتی فرا گرفته است که رفته رفته صاف می گردد و دارای رنگ سبز روشن می باشد و طول پهنک ۴-۲ سانتی متر و طول دمبرگ تقریباً دو برابر آنست.

گل آذین تلکا بیشتر سفید و مجتمع خوشه ای است و طول پا یک گل به سه سانتی متر می رسد.گلهایش سفید و داخل کاسبرگهای خرد و مثلثی آن پشمین و سرخ می باشد. میوه آن کوچک، گرد و یا کمی گلابی شکل است و بر روی پایکی به طول سه سانتی متر قرار دارد و قطر آن به ۵/۱ سانتی متر بالغ می گردد. رنگ آن سرخ تیره متمایل به سیاهی و برخی قهوه ای است.

در منابع آلمانی منشا گلابی را درکوههای البرز ذکر کرده اند.انواع مختلف گونه وحشی آن در جنگلهای گیلان و مازند ران تا گرگان و گلستان  وجود دارد که به لهجه گیلانی اربه خوج و سنگ خوج  و در گویش  طبری مازندران “تلکا“معروف اند.

نامهای محلی آن در شمال عبارتست از آرموت (در ارسباران) خرس آرموت(در طوالش) آمبرو(در شفارود) همرو ( در ارتفاعات منجیل و هرزویل) امرود (در دیلمان کلارستاق، کجور) گال اربو ( در رامسر، تنکابن و لاهیجان) سوتی و هم تولک (در نور) تلکا و تکلو ( در مازندران) و در  واقع نام تلکا نام همه گیر منطقه مازندران است .

دامنه انتشار درخت تلکا در جنگلهای شمال ایران از ارسباران و آستارا تا گرگان پراکنده است و از جلگه های ساحلی دریا تا ارتفاعات زیاد به بالا می توان مشاهده نمود. چنانکه در جنگلهای نور تا ۲۰۰۰ و در دره چالوس تا ۲۴۰۰ متر ارتفاع از سطح دریا و در سنه کوه تقریبا به صورت پراکنده دیده می شود اما هرچه به سمت چلمه کوه می رویم تعداد و تنوع آن افزوده می شود و در خود چلمه کوه که ارتفاع بیش از ۲۷۰۰ متر  است ، تعداد  زیاد درختچه آن را می توان به وفور مشاهده نمود .

 میوه تلکا معمولا پیش رستر از کندس ولیک است و انواع زودرس و دیر رس دارد که معمولا زودرسها شیرین تر و خوشمزه تر و ر گ میوه روشنتر است و در تابستان شهریور ماه می رسد و دیررسها که میوه ترش مزه ای و ر نگ تیره تری دارند در  مهر ماه می رسند ومعمولا در سنه کوه نسبت به کوهستان تلکا زودتر می رسد و فصل برادشتش به اتمام می رسد .میوه نارس آن معمولا گس است و بعد از برداشت که چند  روز بماند کاملا رسیده و خوشمزه می گردد .  میوه تلکا قابض ، تب بر و آرام بخش است. چوب درخت تلکا محکم و با دوام بوده و در صنعت چوب استفاده می شود و برخی افراد مثل خانواده مشد اکبر دسی در سنه کوه ،لوازم چوبی آشپزخانه ای مثل کچه و کترای زیبایی ر ا با دست هنر مندانه خود خلق می نمایند که در آینده در پستی جداگانه به آن خواهیم پر داخت .

 از برگ درختان آن برای تهیه رنگ قهوه ای مایل به زرد استفاده می شود.

pyrus2

گلهای گلابی وحشی (تلکا) و …

DSCF7309

میوه تلکا و انواعش و میزان میوه تولیدی را در این عکسها ملاحظه فرمایید، تمامی آن توسط  نگارنده گرفته شد و …

DSCF7308

DSCF7310

DSC02989

DSC029911

DSC02991

DSC02988

DSC02990

نوش جان کنید  و  لذت ببرید و …

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. من این گلابی جنگلی رو اولین بار تو سوچلما خوردم خیلی خیلی خوشمزه هست. ..مربای که با این میوه درست میکنن وای وای خیلی خوشمزه هستش…میگن واسه کم خونی خیلی خوبه

  2. سلام
    خوب شد میل نمودین و متوجه مزه خوب و خوشمز ه آن شدین ما هر چه تعریف کنیم تا نخوریم نمیشه توصیف و لمسش کرد البته خیلی خوشمزه است به شرطی که کاملا برسه
    ممنون از محبت و نظر شما

  3. سلام مهندس
    سایت خیلی خوبی داری.
    معلومه که خیلی براش زحمت کشیدی.
    وقت کردی به سایت تازه تاسیس ما هم سر بزن.
    sochelma.ir
    ضمنا اگه امکانش هست سایت مارو هم تو سایتت لینک کن تا چندتا کلیک از سایتت بخوره.
    مرسی.موفق باشی.

  4. سلام
    از لطف شما ممنونیم
    در وبلاگ سنه کوه در بلوگفا لینک شدید

  5. سلام آقای مهندس
    موضوع دیگه ای و خوبی را تشریح کردی. به سهم خودم متشکرم. این گونه علمی مثل یک بخش کتاب درس میدی!
    پدر خدا بیامرز ما همیشه از پایه این درخت برای پیوند دادن گلابی استفاده میکرد. چه گلابی هایی داشتیم!!
    در ضمن آدرس لینکی که دادی باز نمیشه یه امتحان بکن.

  6. سلام آقا صفر عزیز
    از دقت زیاد شما و از الطاف مزید حضرتعالی بی نهایت سپاسگزارم
    لینک مربوط هم اصلاح گردید
    خداوند ابوی شما ر ا غر یق رحمت فرماید .

  7. با سلام و خسته نباشید
    جناب اقای مهندس عبدی پیشاپیش از زحمات جنابعالی پیرامون فعالیت و پویایی این وبسایت کمال تشکر و قدر دانی را دارم و ارزومند سلامتی شما. بنده یه زمین توی روستای سنه کوه خریداری کردم به عنوان زمین خونه سرا و تصمیم دارم تا جایی که امکانش هست میوه های فصل و بومی منطقه را جهت کاشت توی محوطه خریداری شده استفاده نمایم یکی از این درخت ها گلابیه وحشی یا تلکا مد نظر بنده هست خواهشمند است جهت تهیه نهال بنده را راهنمایی بفرمایید. در ضمن خانم بنده سنه کوهی هستند.

  8. سلام خیلی خوشحالم از محبت شما عزیز و محترم و خوشحال ترم داماد ما سنه کوهی ها هستی جناب …
    نهال تلکا رو ما که از داخل جنگل چند جا که نزدیک درختش هست تهیه کردیم اما فکر کنم نهالستان چلمردی برا فروش داشته باشند یه سر بزنین راهنمای تان می کنند
    بازم از نظر لطف شما سپاس فراوان دارم

  9. سلام … به نظر شما این میوه با میوه ازگیل ژاپنی یکی هستن یا فرق دارن؟

  10. علیک سلام
    بله کاملا فرق دارند

  11. سلام مهندس حان
    ببخشید میخواستم بپرسم اسم این گلابی وحشی رو چرا تلکا انتخاب کردن؟ و اینکه آیا این گلابی تو مناطق جلگه ای مثل منطقه بابلسر هم بار میده؟
    ممنونم از لطف شما…

  12. سلام و با تشکر از محبت و نظر شما
    نام گلابی جنگلی به محلی تلکا به نظر می رسد مخفف شده تلی کا باشد که یعنی پر از خار و تیغ که به محلی تلی گفته می شود و کا یعنی دارنده
    البته این چنین به نظر میاد ولی در هرحال اسامی در طول زمان ساخته می شوند و کاربردی می شوند
    بیشتر و کوهپایه کمر بند میانی تا ارتفاعات خودرو می روید ولی تک درخت پرورشی چندتایی هم در دشت مازندران به عمل می آید و…

  13. اگه بخوام ارقام تجاری گلابی رو بر روی این گلابی پیوند بزنم چطوری میتونم ازش تکثیر کنم به عنوان پایه…

  14. سلام تکثیر پایه گلابی وحشی بهترینش از بذر است و بدین روش پایه های بسیار خوبی برای انواع گلابی قابل پیوند است ولی روشهای جدید کشت بافت و کالوس را اطلاع دقیقی ندارم که انجام می شود یا نه البته در کشور خودمان ایران
    سپاس از لطف شما

  15. سلام استاد خسته نباشین قدمت این درختان به چند سال میرسه

  16. سلام یک سوال دارم اما از طریق این سایت پاسخ ندید چون نمیتونم دوباره به سایت خوبتون سر بزنم … میخواستم بدونم که چه ارقامی میشه روی این پایه جنگلی پیوند زد ؟؟ آیا بیروتی شاه میوه و درگزی میشه پیوند بزنیم یا نه ؟
    ۰۹۱۸۹۷۱۶۹۹۲ ایمیل endlessfly2000@yahoo.com … لطفا پاسخ را از طریق تلفن و یا ایمیل بهم بگید خیلی مهمه برام ممنون

  17. سلام جناب خالدی عزیز
    اول از هرچیز ممنون و سپاسگزار از لطف و نظر شما
    در ثانی پایه جنگلی بهترین پایه برای تمام ارقام گلابی است و واقعا بی نظیر و بی رقیب از هر نظر بخصوص تحمل شرایط سخت محیطی بسیار مقاوم هستند
    از نظر تولید هم قابل توجه تر می باشند .
    موفق باشید

  18. سلام آقای خالدی عزیز…تمام ارقام گلابی روی پایه های گلابی دارای سازگاری هستن و فقط بعضی از ارقام مثل رقم ویلیامز یا بوسک و…. روی پایه های به سازگاری ندارن… و کلیه ارقام گلابی آسیایی هم روی پایه به داری ناسازگاری کامل هستن و حتما باید از میان پایه برای رفع ناسازگاری استفاده کرد…پایه پیرودوارف که جدیدترین پایه رویشی معرفی شده هست پایه بسیار خوبی بوده و تقریبا همه ارقام گلابی روی این پایه داری سازگاری کامل میباشن…
    و از این پایه میتوان برای احداث باغات متراکم با تراکم ۸۰۰-۷۰۰ درخت در هکتار کشت کرد…
    ۰۹۱۱۸۵۱۹۰۳۰ سیدرضا طاهری از بابلسر….

  19. سلام بر آقا سید رضا اهل بابلسر و تشکر از افزودن اطلاعات خوبتان
    ای کاش می شد روی تلکا یا گلابی وحشی پیوند گلابی زد که باغ سالمتر و محصول بهتری خواهد داد اما
    به دلایل بسیاری نهال کافی تلکا را نمی توان یافت فعلا

  20. خب من منظورم احداث باغات مدرن با استفاده از پایه های رویشی بود…صد البته که پایه تلکا به عنوان یه پایه بذری خوب محسوب میشه و نسبت به پایه های دیگه مقاومتر هست در این که شکی نیست …
    حالا شاید امسال خودم هم مزاحمتون بشه اون طرفا و بذر تلکا رو بگیرم از درختش…

  21. سلام مجدد
    صد البته درست می فرمایید آقا سید

  22. سلام مهندس پس این سنگ چوق یا همچین چیزایی چیه ؟ همون تلکا نیست؟

  23. سلام علی آقا
    اطلاع دقیقی ندارم شاید باشه که البته در جاهای مختلف نام محلی متفاوتی دارد

  24. سلام و خسته نباشید از گلابی وحشی و گونه های مختلف آن بنویسید و بفرماید می توان در ارتفاع ۱۷۰۰ تا ۲۰۰۰ متر از سطح دریا در منطقه الموت قزوین این گونه را کاشت . آیا این گونه به سرما و خشکی هوا مقاوم است در در منطقه ما بارندگی سالیانه ۴۰۰ میلی متر است آیا در این شرایط این گونه را توصیه می کنید. با تشکر از شما

  25. سلام جناب آقا یوسف
    اول از همه ممنون از لطف و محبت شما و تشکر از ابراز نظر و سوال شما
    در پاسخ باید عرض کنم که
    در این ارتفاع مشکلی نخواهد داشت و در شرایط سخت مقاومت بسیار خوبی دارد
    البته اگر به عنوان پایه گلابی استفاده شود فوق العاده خواهد بود
    در این شرایط بارندگی نیازمند آبیاری منظم تری خولهد بود وگرنه مشکلی بعید می دانم داشته باشد
    مجددا از لطف شما سپاس

  26. این نوع گلابی در منطقه رحیم آباد رودسر هم وجود دارد، بویژه مناطق خیلی سرد ییلاقی درختی خود رو هست و درختان بسیار تنومند و قدیمی از این نوع گیاه وجود دارد که در تابستانها به عنوان سایبان گله های گوسفند مورد استفاده قرار می گیرند. اسم محلی این میوه خوشمزه «هاربو» و نام درختش «هاربو دار» است

  27. سلام جناب
    از افزوده شما بی نهایت سپاس
    جالب بود برام هاربو و هاربو دار

  28. وِه که اَندِلِکه. در آمل به آن اندلک میگویند مهندس

  29. سلام آقا هادی
    پس اینطور …

    ممنونم از لطف و افزوده شما
    نمی دونستم
    سپاس

  30. در آمل به آن اَندِلِک میگویند

  31. باسلام
    من ساکن نکا هستم و در هفته درختکاری یک نهال از همین جنس را از منابع طبیعی شهر تهیه و در زمین اجدادیمان در روستای قلعه سر کاشتم تا به امید خدا کلکسیون درختان مورد علاقه ام کاملتر شود.
    کاشتن آنرا به همه توصیه می کنم.
    ممنون می شوم اگر بفرمایید چه مراقبت خاصی نیاز دارد.

  32. سلام جناب تقوی عزیز
    بهت تبریک عرض می کنم بابت این انتخاب و کاشت نهال آن
    مراقبت خاصی نداره و مشابه دیگر درختان منطقه ماست مگر مورد خاصی باشد از آفت یا بیماری
    موفق باشید

  33. سلام
    خسته نباشید سایت خوبی دارین میخواستم بدونم امکان کاشت این میوه خارج از ایران مثلاً هندوستان هم وجود داره؟ اسم این میوه به انگلیسی چی هست؟

  34. سلام
    نظر لطف شماست و ممنون از محبت شما
    به گمانم در برخی مناطق هندوستان به عمل می اید بخصوص ایالت اپارپرادش و منطقه پیلی بیت که شباهت آب و هوایی زیادی با منطقه شمال ایران دارد

    نام انگلیسی گونه گلابی جنگلی رو دقیقا نمی دانم فعلا اما خانواده (Pyrus) هستند
    در هر حال بازم ممنوم از شما

  35. سلام خسته نباشید از اطلاعاتی که می دهید ممنونم سوال من این هست آیا هسته گلابی جنگلی کاربردی دارد با تشکر

  36. سلام
    احتمالا دارویی باشد اما منطقه ما کاربرد خاصی نشدم در قدیم الایام شاید
    با سپاس از لطف و نظر شما ناشناس

  37. با سلام . ممنون از نوشتار زیبای شما
    امیدوارم مردم استان گیلان به اهمیت این میوه شگفت انگیز پی ببرن . خوج میوه ای عالی از نظر سود دهی می باشد . ۲۳ مدل خوج در گیلان وجود دارد . برادران گیلانی خواهش میکنم زیست بوم خود را با کاشت این درخت زیبا و پر منفعت حفظ کنید .

  38. سلام
    دقیقا درست می فرمایید
    ای کاش همه قدراین نعمتهای خدادادی را بیشتر بدانند

    سپاس از نظر و لطف شما

  39. سلام آقای مهندس
    میخواستم بدونم آگه نهال تلکا برای پیوند گلابی خواستم باید از کجا تهیه کنم

  40. سلام
    با تشکر از مراجعه و ارسال نظر در این سایت
    اهل کدام شهر و استان هستید را بیان نداشتید
    اما منطقه ما نهالستان شرکت نکاچوب احتمالا داشته باشند و در صورت نیاز می توانید بپرسید که برای شما تولید داشته باشند

  41. سلام آقای مهندس
    اهل شهر جویبارم نهالستان شرکت نگاه چوب کجاست
    با تشکر

  42. سلام جناب به به جویبار پایتخت کشتی ایران
    شرکت نکاچوب در شهرستان میاندرود شهر سورک نزدیک فرودگاه دشت ناز قرار دارد
    در فرصت مناسب به بخش نهالستان و جنگلش مراجعه داشته باشید یا تلفنی پرس و جو فرمایید
    امیدوارم بتوانی به نتیجه برسی

  43. سلام آقای مهندس
    از همکاری شما خیلی متشکرم

  44. سلام و سپاس از شما

  45. با عرض سلام و خسته نباشید .درخت تلکا بهترین پایه برای گلابی محسوب میشه .بنده در باغ خودم درختی سی ساله دارم که با تکثیر بذر تونستم ارقام مختلفی رو بهش پیوند بزنم . این درخت مقاومت بسیار بالایی به بیماری اتشک داره و عمر نهال هایی که به این پایه پیوند بخوره به ۹۰ سال هم میرسه . ممنون از مطالب عالی سایتتون .محسن عالی از جویبار مازندران

  46. سلام درود بر شما
    دقیقا درست می فرمایید .

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads