سورت و سوته گندم +عکس

نقشه گردشگری شهرستان نکا / شهرستان نکا را بهتر بشناسید

برخی افراد و دسته های فامیلی اصلی سنه کوه اصالتا از منطقه سورت سوته گندم می باشند بنابراین قبل از پرداختن  به دسته های فامیلی محل لازم دیدم این مناطق را برای شما بیشتر تشریح و معرفی نمایم.

  DSCF0388

سورت

 

روستاي سورت در نزديكي روستاي اروست و مالخواست در بخش چهار دانگه هزارجریب قدیم قرار داشت. اين روستا به علت نامعلوم از بين رفت اما برزگاني كه از اين روستا برخاستند (مانند  مصطفي خان سورتيجي بنيان گذار مسجد مصطفي خان ساري– عبدالله سورتيجي (رياضيدان ومنجم) ، اشجع الملك سورتيجي حاكم مازندران و فخرالدين سورتيجي شاعر و محقق  و…) در تاريخ استان مازندران و منطقه چهاردانگه ماندگار شدند و هنوز تعداد زيادي فاميلي سورتيجي كه زادگاه پدران آنها در اين روستا بودند در شهرستان ساري و جاهاي ديگر زندگي مي كنند. چشمه طبيعي و مشهور سورت در نزديكي اين روستاي نابود شده قرار دارد و نام اين چشمه هم از نام روستاي سورت تاريخي گرفته شده است.

در کتب قدیمی

     گریگوری ملگُنُف در سال ۱۸۵۸ و ۱۸۶۰ در پی انجام ماموریتی از سوی حکومت قفقاز (برای اجراء وصیت‌نامه‌ی پتر کبیر) به نواحی جنوبی دریای مازندران سفر کرد. او در سفرنامه‌اش آنجا که مناطق مرزی هزارجریب را برمی‌شمارد، نام باداب سورت را به صورت «چشمه‌ی آروس» آورده است که در واقع اشاره به چشمه‌ی روستای ارست (آروس) می‌باشد.

     در سفرنامه‌ی کلنل برسفرد لوات چنین آمده :

     در یک دره در کنار یکی از این رودخانه‌ها قریه کله‌سر یا کله‌هزار واقع است و قریب هشتاد خانه پانصد نفر جمعیت دارد. اطراف ده هر قطعه زمین مناسبی را زراعت کرده بودند. از این دره که گذشتیم به قریه سورت رسیدیم چشمه‌های آب گوگردی که سابقاً ذکر شد در حوالی این قریه واقع است. در این کوه‌ها درخت‌های سروکوهی زیاد دارد. در سمت شمال راه در کمرکوهی قریه است موسوم به بدله (بادله كوه) که قریب هفتصد نفر جمعیت دارد.

 در مقدمه کتاب تبصر ت الزائرین می خوانیم :

 سورت در 120 کیلومتری جنوب  ساری و در حد فاصل روستاهای ارست و مالخواست قرار دارد . سورت آبادی بسیار کهنی بوده که در سده های اخیر خالی از سکنه گردیده است. آثار سطحی سورت که در راستای شمالی جنوبی و شرقی غربی حدود دو کیلو متر به شکل بقایای تاسیسات و مسکونی و تدافعی از جنس سنگ لاشه و ملات گل به صورت داغ و اثر دیواره های جدا کننده فضاهای داخلی ، حصار خارجی با جزرهای ضخیم  و منتهی به نیم برج ها گسترش یافته است ، از استقراری بسیار وسیع حکایت می کند . از ویژگیهای شاخص این محوطه ، توالی استقرار آن از عصر آهن ( 1200 تا 1800 سال قبل از میلاد مسیح )تا دوره متاخر اسلامی ، وسعت بسیار زیاد و تنوع سفالینه ها است. سورت در سر راه یکی از مهمترین گذرگاههای ارتباطی در حد فاصل تمدن قوشه یا شهر صد دروازه پایتخت دوم اشکانیان و دشت گرگان قرار گرفته است.به دلیل موقعیت مکانی ، داده های باستان شناختی و شواهد سطحی ، ساکنان باستانی سورت و قلعه نشینان و ساکنان محوطه های باستانی شناخته شده ای همچون قلعه گرد کوه ، قلعه منصور کوه ، قلعه مهر نگار ، قلعه تپه بادله کوه ، شاهدژ ، شهر چیدین ، محوطه ساسانی کژین دشت ، قلعه تپه چمن ساور ، درازنو ، رادکان ، دشت گرگان و شهر نساء در ترکمنستان به عنوان خاستگاه اشکانیان در ارتباط بودند.

چشمه های آب معدنی سورت که بعد از کوه دماوند به عنوان دومین اثر طبیعی در سال 1387 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است به نوعی اعجاز طبیعت محسوب می شود . این چشمه ها از دو حوضچه مجزا و به فاصله 20 متر از یکدیگر قرار گرفته اند. یکی از آنها از نوع چشمه های گسلی و دیگری از نوع درزه ای می باشد. آب چشمه بزرگتر به سبب دارا بودن یونهای کلر، سدیم و همچنین عنصر گوگرد مزه ای ترش دارد و کمی گازدار است. در اثر ترکیبات شیمیایی عناصر بیکربنات سدیک و کلسیک گوگردی در واکنش با عنصر آهن موجود در هماتیت سنگ بستر ، بر شیب کوه حوضچه های پلکانی کم عمقی از جنس رسوبات گچی به رنگ زرد و قرمز شکل گرفته که بسیار بدیع و چشم نواز است “.

در مورد چشمه باداب سورت در ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد چنین می خوانیم که این مکان در مختصات: ۳۶°۲۱′۱۷″ شمالی ۵۳°۵۱′۲۳″ شرقی   زمین واقع است .

DSCF0388

چشمه‌ی آب شور باداب سورت چشمه‌ی تراورتنی بی‌نظیر در ایران و کم‌نظیر در جهان است که واقع در بخش چهاردانگه‌ی شهرستان ساری می‌باشد. این چشمه در سال ۱۳۸۷ به عنوان دوّمین اثر طبیعی ملی ایران پس از کوه دماوند ثبت شد. ثبت جهانی این باداب نیز پس از پاموک‌کاله‌ی ترکیه، به عنوان دومین چشمه‌ی آب شور جهان بوده است .

DSCF0396

آب هاي روسوبي اين دو چشمه در مسير خود از بالاي كوه به پائين طي هزاران سال دهها حوضچه كوچك بسيار زيبا در رنگ هاي نارنجي و زرد و قرمز و در اندازه هاي مختلف ايجاد كرده اند كه اسراري از دنياي مستور و پوشيده طبيعت بكر و دل انگيز را به نمايش گذاشته است.

DSCF0408

چشمه باداب سورت از نوع ژئوپارك محسوب شده و همزمان با آخرين چين خوردگي البرز در پليوستوسن و پليوسن (دوران چهارم زمين شناسي) شكل گرفته است.

اين چشمه در ارتفاع 1841 متري از سطح دريا واقع شده و از جهت شمال ارتفاعات و تپه هاي پوشيده از جنگل هاي سوزني برگ، از جهت جنوب دره مشرف ارتفاعات از جهت شرق ارتفاعات پوشيده از گياهان بوته اي و درختچه و از جهت غرب معدن سنگ هاي تزئيني احاطه كرده است.

 سوته گندم

 

سوته گندم  به قول پیران سنه کوه در قدیم دهی  آباد در آنسوی مشرق چلمه کوه (چلم کوه) و بین عاروس (اوروست) مالخواست در جنوب و زارم و زروم در شمال واقع بوده است که اجداد برخی گروههای سنه کوه از آنجا به اینجا کوچ کردند و در اینجا ماندگار شدند و با مردمان منطقه سورت هم مرز و قوم و خویشی داشتند که در پستهای بعدی به همه اینها خواهیم پرداخت .

اما امروز سوته گندم نام قله ای است به ارتفاع 2344 متر در منطقه حفاظت شده پارک ملی پابند واقع شده است بنابراین برای شناخت بیشتر سوته گندم لازم دیدم این پارک را هم بیشتر بشناسیم .

 

پارک ملی پابند

 

  تعریف  پارک ملی :     پارک ملی به محدوده ای از منابع طبیعی کشور اعم از جنگل و مرتع و بیشه های طبیعی و اراضی جنگلی و دشت و آب و کوهستان اطلاق می شود که نمایانگر نمونه های برجسته ای از مظاهر طبیعی ایران باشد و به منظور حفظ همیشگی وضع زندگی و طبیعی آن و همچنین ایجاد محیط مناسب برای تکثیر و پرورش جانوران وحشی و رشد رستنیها در شرایط کاملاً طبیعی تحت حفاظت قرار می گیرد . ماخذ تعریف : فصل اول-ماده 2 آیین نامه اجرایی قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست مصوب 3/12/1354 هیات وزیران ( ص332 کتاب قوانین و مقررات جهاد سازندگی معاونت حقوقی وامور مجلس –چاپ 1376 ) .

پارک ملی پابند  با مساحت 24270 هکتار در  شهرستان بهشهر  و قسمت کوچکی از آن در  شهرستان نکا در  استان مازندران  قرار دارد و همچنین طبق نقشه ارائه شده در اطلس مناطق حفاظت شده ، بخش کوچکی از آن نیز در شهرستان  دامغان ( استان سمنان)  قرار دارد .

پارک ملی پابند در ارتفاعات البرز شرقی قرار دارد  وآبخیز های حیاتی دو رودخانه بسیار مهم منطقه مازندران یعنی رود نکا  و ظالم رود می باشد .

 

پارک ملی پابند در موقعیت جغرافیایی N3629 E5355 در استان مازندران واقع است. پارک ملی پابند به وسعت 26597 هکتار از ناحيه شمالي از روستاي چناربن تا روستاي نمكه، از سمت شرق از روستاي نمكه تا ارتفاعات كوه بادله، در جنوب از ارتفاعات كوه بادله تا نكاء و زارم رود و از سمت غرب از نكاء و زارم رود تا رودخانه زارم رود، كشيده شده است.

این پارک در جنوب شهرستان نكاء و بهشهر و بصورت جنگل هاي طبيعي بكر و رويشگاه گونه هاي مــــنحصر به فرد گياهي علفي و بوته اي و درختچه اي و زيستگاه گونه هاي شاخص جانوري چون مرال و شوكا و پلنگ كه در راستاي صــــــــيانت از جنگل هاي شمال و حفظ گون هاي گياهي و جانوري بعنوان پارك ملي تعيين شده است. منطقه حفاظت شده هزار جريب در جوار اين پارك قرار دارد. گونه هاي اصلي جانوري منطقه عبارتند از،پلنگ،خرس قهوه اي،گراز،شغال،روباه معمولي،تشي،سمور جنگلي،دار كوب،عقاب جنگلي،كبك و انواع سنگ چشم .

 

محدوده جديد پارك ملي پابند به مساحت 24هزار و 500 هكتار و منطقه شكار ممنوع آن به مساحت 47 هزار و    500 هكتار تعيين شد.اين پارك، از ناحيه شمالي از روستاي  چناربن تا روستاي  نمكه ، از سمت شرق از روستاي  نمكه  تا ارتفاعات  كوه بادله ، در جنوب از ارتفاعات كوه بادله تا  نكا  و زارم رود  و از سمت غرب از نكا  و  زارم رود  تا رودخانه زارم رود  ، كشيده شده است.

 

ارتفاعات

 

رشته‌هاي متعددد سلسله جبال البرز در جنوب مازندران واقع است و تشكيل قوس عظيمي را مي‌دهد كه از غرب به شرق كشيده شده و شهرهاي اين استان را از مركز ايران جدا مي‌سازد، مهمترين ارتفاعات آن عبارتند از:

 

1-   چندين رشته فرعي از سلسله جبال البرز كه جهت آنها از جنوب به شمال و متمايل به غرب است، در شهرستان ساري قرار دارد كه مرتفع‌ترين قلل آن كوه سفيد، بادله كوه،‌داراب كوه و كوه جنگي در جنوب دهستان چهاردانگه و نيز قله چلم كوه واقع بين دره زارم‌رود و گرماب‌رود مي‌باشد.

 

7- رودخانه زارم‌رود از كوه جنگي سرچشمه مي‌گيرد و در حدود آبادي درم به رودخانه ارم متصل مي‌شود، سپس موازي با رودخانه گرماب به تجن مي‌ريزد. طول اين رودخانه نيز از سرچشمه تا تجن 80 كيلومتر است.


   بلندای برخی از قلل کوه ها ی پارک ملی پابند :

 

      کوه نینوا 2300

 

     سنگروچ 1960

 

     کوه بارمت 2000

 

     ظالم کوه 2063

 

     کوه اندرک2231

 

     کوه چهاردر 2326

 

     کوه ترشیدو2585

 

     کوه سوته گندم 2344

 

      کوه بایکلوم 2398

 

     کوه جهله2750

 

     کوه سیاه کند 2908

 

بنابراین چنین به نظر می رسد که آبادی سوته گندم در دامنه قله ای به همین نام واقع بوده است که بعدها خالی از سکنه شده است .

نقشه گردشگری شهرستان نکا

برای مشاهده اندازه واقعی نقشه روی آن کلیک کنید .

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

نظرات بسته است.

برگه ها
ads ads ads