فک دار یا درخت بید نوید بهار در سنه کوه(۷)

photo_2017-03-06_10-20-24

فک دار یا درخت بید نوید بهار در سنه کوه(۷)

 

در طی سالهای قبل شش مورد از گیاهانی که با رویش یا گلدهی خبر آمدن بهار را در فصل زمستان می دهند را به حضور شما کاربران عزیز معرفی نمودیم که عبارت بودند از :

چپ چپا یا گل پامچال ،نوید بهار در سنه کوه(۱)

سگ بنوشه یا گل نگون سار ،(۲)

بنوشه یا بنفشه،(۳)

گوجوجو یا لاله بیشه زار،  (۴)

الزی سبزی صحرایی ،  (۵)

گل خبر یار یا قاصدک ، (۶)

هر کدام از این گیاهان نوید نوروز داده و برای اهالی گویای نزدیک بودن بهار است البته گلها و گیاهان زیادی چنین خبری را می دهند که ما قول دادیم تا در فرصتی مناسب هر کدام را معرفی نماییم .

تا اینکه اکنون فرصتی دست داد تا گیاه معروف دیگری که الحق نوید بهار آن قابل مشاهده هست و خاطرات کودکی زیادی را داریم را به حضور شما معرفی نماییم و آنهم درخت بید یا به محلی فک fekk یا فک دار هست .

پس لطفا با ما همراه باشید

photo_2017-03-06_10-20-19

نام محلی :فک fekk، فک دار fekk dar

نام فارسی : بید ، درخت بید

نام انگلیسی: willow

نام علمی : Salix

 بید یا فک (نام علمی: Salix)، (به انگلیسی: willowسرده‌ای از درختان و درختچه‌های برگریز با حدود ۴۰۰ گونه است که در اصل در خاک‌های مرطوب در آب‌وهوای سرد و مناطق معتدل در نیمکره شمالی یافت می‌شود.در ایران و بخصوص مازنداران و منطقه ما سنه کوه گونه ای متفاوتی از آن می روید که کاربردهای مختلفی دارد و البته محل رویش آن کنار نهرها و جویبارها و به طور کلی با سطح آب بالا که به محلی «شلشی sheleshi»می گویند ،بیشتر و بهتر رشد می کند .

نام‌های دیگر آن:

خِلاف، صَفصاف، فِک، فیک، صفصات ابیض، بید مجنون، مجنون، بید دره، فوکا، وی، ویدار، بید بیدخشتی، صفصاف مشفق، سیاه بید، بید سیاه، رشه بی، سرخ بید، دیو سفید، خلاف‌بری، سالیکس، سول، نیتا و فشفشه می‌باشد.

ویژگی‌ها

آنها دارای پوست نرم، غالباً خم‌شونده، چوب سخت و شکننده ، شاخه‌های باریک و ریشه‌های بزرگ، فیبروسیت و غالباً ساقه‌دار هستند. ریشه‌های این نوع درختان را به خاطر سختی، اندازه و دوام بالای آنها می‌شناسند و حتی از قسمت‌های بیرون از خاک درخت نیز می‌رویند.

شیره بیدها خیلی زود به حرکت در آمده و به راحتی پوست و چوب از هم جدا می شوند و قابلیت پوست کندن آن خیلی راحت و اسان هست و برای همین برای گرفتن ساز دهنی محلی  «پیسی» و « گولر »بسیار مناسب می باشد .

معمولاً شیره پوست آنها حاوی مقادیر بالای اسید سالیسیلیک است. اسید سالیسیلیک یا سالیسیلیک اسید (به انگلیسی: Salicylic acid) یکی از اسیدهای آلی است که دارای مصارف دارویی نیز می‌باشد.سالیسیلیک اسید از گروه داروهای پوستی و ضد آفتاب هاست.اسیدسالیسیلیک برای درمان موضعی اختلالات هیپرکراتوتیک پوست، عفونت‌های قارچی پوست به ویژه تینه‌آ و آکنه ولگاریس، شوره سر و التهابات سبوره‌ای پوست سر و همچنین درمان پسوریازیس به کار می‌رود. محلول سالیسیلیک اسید برای درمان میخچه به کار میرود. ترکیب مؤثر چسب میخچه هم سالیسیلیک اسید است.

برگ‌ها معمولاً کشیده هستند و ممکن است انتهای آنها تخم‌مرغی نیز باشد و در برخی موارد لبه‌های دندانه‌دار دارند. بیشتر گونه‌های بید برگریز هستند. برخی گونه‌ها نیمه‌همیشه‌سبز هستند. گونه‌های با برگ‌های چرم‌مانند در بیدها کم دیده می‌شود.اما تمام بیدها مورد رویش در سنه کوه برگ ریز هستند .

photo_2017-03-06_10-19-58

گونه‌ها

برخی از گونه‌های مهم آن چنین‌اند:

۶۲۸۱بیدمشک که در سنه کوه نمی روید

از بین این گونه ها بید سفید و بید سیاه ، زردبید و بید مجنون در سنه کوه قابل رویش و مشاهده هستند.اما بیدمجنون در بین انها به ندرت هست چرا که شاخه های آویزان و شکننده ان در برابر برف زیاد استقامتی نداشته و می شکنند و بین می روند بدین خاطر کمتر دیده می شوند هرچند قابل رویش است .

نگاره‌ای از بید سفید، گونهٔ Vitellina-Tristis
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): رزیدها
راسته: مالپیگی‌سانان
تیره: بیدیان
تبار: Saliceae
سرده: بید
ال.
Species
در حدود ۴۰۰ تا.
ببینید: فهرست گونه‌های بید

 

معرفی بیشتر

نام بید سفید برگرفته از رنگ سفید پشت برگهای این درخت میباشد.در کنار نهرها و رودخانه ها و در جنگلها به وفور یافت میشود. بید سفید درختی است برگریز که ارتفاعی بین ۱۰ تا ۳۰ متر دارد ولی در سنه کوه خیلی بلند نمی شوند ، گستردگی این درخت ۸ متر میباشد و ۲۰ تا ۵۰ سال نیاز است تا درخت به ارتفاع نهائی خود برسد.
سرعت رشد این درخت تقریبا سریع میباشد. قطر تنه این درخت عموما تا ۱ متر میباشد ولی در سنه کوه تا الآن بیشتر از حدود نیم متر ملاحظه نشده است ، پوشیده از پوستی قهوه ای تیره و شاخه هایی نرم، باریک و سست و کم و بیش آویخته است.چوب این درخت سبک وزن میباشد و در برابر پوسیدگی مقاومت کمی دارد.

برگ های درخت بید سفید، بیضی کشیده تخم مرغی، نوک تیز، سبز کبود، غده دار و پوشیده از کرک هستند،این برگها ۵ تا ۱۰ سانتی متر طول دارند و ۰٫۵ تا ۱٫۵ سانتی متر عرض دارند.
(برگهای این درخت در مقایسه با برگهای سایر بیدها روشن تر است.)

۶۳۴۶۲۸_HgtgfBfX

درختها یا جنسیت نر دارند یا ماده و گرده افشانی توسط حشرات صورت میگیرد.
گل های نر درخت بید سفید دارای دو پرچم آزاد با میله ای از تارهای پنبه ای در قاعده می باشند و موسم گل دهی آن در ماه های اسفند و فروردین می باشد.
میوه درخت بید سفید، کپسول تخم مرغی و بدون کرک است، میوه این درخت زینتی به حساب نمی آید.
میوه این درخت در اوایل تا اواسط تابستان رسیده میشود.

۶۳۴۶۲۸_K2Hi7brc

بید ها در سنه کوه از اسفند ماه با کمترین روزهای آفتابی شروع به جوانه زدن کرده و برگ در می آورند و همزمان خوشه گل آنها را که به محلی «ریسی» می گویند بیرون می دهند و منظره بسیار دیدنی و جالب توجهی را خلق می کنند .

photo_2017-03-06_10-19-54تنه راسته درخت بید یا فک دار

بید چوب

تنه برش شده فک دار چندین ساله willowtreebranches

کنده کردن درخت بید (فک دار) درخت را از بین نمی برد بلکه دهها شاخه جدید ایجاد کرده و درخت به راحتی جوان می شود و …

خواص و فواید گیاه دارویی بید

طبیعت، مادر همه ی ما، درختان و گیاهانی را در آغوش گرفته است که علاوه بر زیبایی و چشم نوازی به کار دوا و درمان نیز می آیند. یکی از این درختان که نه تنها زیبا و سایه افکن است یک درمان طبیعی برای مقابله با درد نیز محسوب می شود درخت بید است که خواص دارویی آن بسیار گسترده و زیاد و شما می توانید برای تکمیل اطلاعات خود در این زمینه در سایت تبیان اینجا کلیک کرده و مطالعه فرمایید .

۱. طبع آن سرد و تر است.

۲٫ برای درمان سردرد، برگ تازه درخت بید را کوبیده و ضماد آن را مانند حنا بر سر بگذارید اگر در دسترس نبود با عرق بید سر را بشوئید.

۳٫ برای سردردهایی که علت نامعلومی دارند عرق بید و عرق کاسنی از هر کدام ۱۵۰ گرم و فرنجمشک، تخم شربتی، تخم بالنگو از هر کدام ۵ گرم را شربت درست کنید روزی ۳ استکان میل شود…

بید و مینااینم معجون مناسب کاهش درد و کنترل میگرن و …

hee692دم کرده ی پوست درخت بید یک مسکن طبیعی است و سلامت عمومی بدن را بهبود می دهد

پوست درخت بید حاوی اسید سالیسیلیک بوده و از قرن نوزدهم میلادی به عنوان یکی از ترکیبات آسپرین استفاده می شود. در واقع بید یکی از بهترین مسکن ها و داروهای طبیعی ضدالتهاب است. پوست درخت بید نیز یکی از ترکیبات آسپرین و دیگر مسکن های تجاری است و به عنوان یکی از درمان ها و مسکن های طبیعی محسوب می شود. می توانید این گیاه را به صورت پوست خشک درخت، تنتور یا پودر آن تهیه و به صورت دم کرده مصرف کنید.

hee692-1 می توان از پوست درخت بید برای مقابله با سردرد، دردهای کمری و آرتروز استفاده کرد

محققان بر این عقیده هستند که می توان از پوست درخت بید برای مقابله با سردرد، دردهای کمری و آرتروز استفاده کرد. دم کرده ی پوست درخت بید یک مسکن طبیعی است و سلامت عمومی بدن را بهبود می دهد. می توانید برای تسکین دردهای عصبی، دردهای قاعدگی، آماس کیسه های مفصلی و تاندینیت از این گیاه استفاده کنید. استفاده از بید سفید همچنین برای کاهش تب مربوط به سرماخوردگی و مقابله با بی خوابی مؤثر است. برگ های درخت بید را برای کاهش زگیل استفاده می کنند. بیشترین استفاده از درخت بید پوست آن است.

photo_2017-03-06_10-20-15

استفاده و باورهای اهالی سنه کوه در مورد فک(بید)

اهالی محل از قدیم الایام درخت فک را مقدس داشته و پیران بیان می کنند که این « درخت معجزی»یا « درخت معجزنما » است و علت را دو دلیل ذکر می کنند یکی رشد و تکثیر سریع آن با هر شاخه ای که در معرض آب و خاک نمناکی قرار گیرد هست که سریع رشد کرده و توانایی یک درخت بزرگ شدن دارد و ازین نظر که توانایی رشدی فوق العاده داشتن را نوعی معجزه خداوندی می دانند

مورد دوم از آن به عنوان «کش بن عصا» و چوب اندازه گیری قد میت برای کندن قبر استفاده می شود و زود شکننده بودن آنرا نوعی معجزه می دانند و اما «کش بن عصا » چوبی است که زیر بغل دو طرف میت پس از کفن کردن می گذارند اهالی سنه کوه عقیده بر آن دارند که حتما از چوب فک (بید) باشد و حقیقتا شخصا هنوز دلیل اصلی آنرا نمی دانم اما مورد باور قاطع اهالی هست .اما در سایت پرسمان اینگونه سوال و جواب  دیدم  و برایم کفایت بود :

  دلیل گذاشتن دو چوب تر و تازه در قبر همراه میت چیست؟

مستحب مؤکد است هنگام دفن میت دو قطعه چوب که در اصطلاح فقهی و روائی به آن ها « جریدتین »می گویند و اندازه آنها تقریباً نیم متر است با میت دفن کنند اما باید چوب تر باشد و خشک کافی نیست و بهتر است در صورت امکان از چوب نخل باشد و اگر نبود چوب سدر و اگر نبود چوب انار یا چوب درخت بید باشد و بهتر است یکی از آنها را طرف راست بدن میت نزدیک ترقوه قرار دهند یعنی زیر پیراهن بطوری که به بدن بچسبد و دومی را طرف چپ میت اما روی پیراهن یعنی زیر لفافه سرتاسر قرار دهند.

در حکمت آن در روایات اینطور گفته شده که تا زمانی که این دو چوب تازه هستند اگر میت خدای ناکرده اهل عذاب قبر باشد موجب تخفیف عذاب او می شود. در روایت دیگر نقل شده که این کار در زمان همه انبیاء مرسوم بوده و حضرت آدم(ع) هم سفارش کرد که با او هنگام دفنش جریدتین بگذارند، (عروه الوثقی، ج ۱، ص ۳۰۰)

در پذیرش و یا رد اعتقادات مذهبی بنده وارد نشده و شایسته می دانم که اما و اگر نکنم …

در سنه کوه از چوب درخت بید (فک دار) به علت سستی و شکننده بودن چندان استفاده ای نمی شود و بیشتر بدرد هیزم می خورد و…

تا گفتاری دیگر و مطلبی دیگر بدرود

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. سلام مهندس خوش ذوق و خوش نویس.
    خیلی بکر بود این فکرت در باره ی فک.
    تازه مشخص شد بر من این فک دار هم خودش یک داروخانه است با این همه خواصش.
    خیلی موضوع دلچسبی را بسط و شرح کردی

  2. سلام عزیز برادر و همراه همیشگی و دانشمندم

    واقعا بسیاری از درختان و گیاهان منطقه ما چنین هستند و خداکنه همه نوشته هام مفید باشند

    سپاس که به شما خوشایند و دلچسب بود

  3. ادامه
    آن بالای بالای متن شش گیاه را نام بردی و که انگار بو و رنگش به مشام و عیونم واصل شد
    این ته ی ته ی متن هم خوب تعبد کردی و گفتی اما و اگر نمی کنم در اعتقادات دینی. مرحبا به این کارت

  4. آن گیاهان هم برای خودشان مفید و عالی هستند

    قربون مرام و معرفت شما

  5. عکس ها هم خیلی متنوع و تقویت کننده ی متن بود
    خیلی پگاه کردم به انتخاب خوب تصاویرت در متن
    نکته ی دیگر این که با فک دار دلخوشم زیاد
    بگو چرا؟
    چون توی حیاط مرحوم پدرو مادرم داشت و آنها خیلی به درخت علاقه داشتند و نیر به کندوی عسل
    که پدرم متخصص در آن بود و بیش از چند سال چندین کندو داشتیم در پشت حیاط مان
    فک دار مان لانه ی مرغ در تابستان ها هم بود

  6. عکسها رو سعی می کنم مکمل متن انتخاب کنم و بر دانش خواننده بیفزاید
    خداوند پدر و مادرت را غریق رحمت فرماید که یادی از آنها کردی و این بسیار مهم و قابل ستایش است
    سپاس از همه مراحم و لطف شما

  7. ازت ممنونم مهندس که متن هایی جالب توجه بر می گزینی و خوب و با حوصله و سلیقه و نیز با توان قلم و ادبیات خوبت، آن را شرح و تدوین می کنی
    خدا حافظ

  8. و سپاس از شما که برعکس بسیاری از خاموشها که فقط خواننده هستند و منتظر کوچکترین خطای ما که حسابی مشت و مالمان دهند !!!

    اما حضرتعالی با دقت و حوصله همیشه افزوده ای بسیار مفید داری و این برایم انرژی بخش هستید خدا خیرتان دهد
    بی نهایت ممنون و حق نگهدارت

  9. سلام مهندس نماز و روزه تون قبول درگاه حق
    یه سوال برام پیش اومده مهندس
    به نظر شما از وجود یه درخت بید سرسبز و تازه میشه وجود آب در اطراف اون درخت و چند متر پایین تر از ریشه هاش رو نتیجه گرفت؟!
    در کل میخوام اینو بدونم که وجود درخت بید یا همان فک دار خودمون (به طور حتم ) میتونه نشونه آب های زیر زمینی باشه یا نه؟
    ممنون از سایت خوبمون که با تلاش شما پویاست
    سایت سنه کوه فقط متعلق به شما نیست منم خودمو توش سهیم میدونم
    با سپاس فراوان
    یا حق

  10. سلام آقا زمان عزیز
    مورد جالب توجهی را اشاره کردی و دقیقا همین طور هم هست که می فرمایی
    درخت بید یا فک دار در منطقه شمال ایران آبزی است و قطعا وجود آب مناسب تعیین کننده رشد و وجود این درخت است

    البته که همین طور هست و این سایت متعلق به همه است و باید هم چنین باشد
    تا با افزودن مطالب شماها در ادامه منطقه ما کاملا شناخته شده گردد و نتیجه تحقیقات و مطالب آداب و رسوم گذشتگان ما به نسل جدید منتقل گردد
    موفق باشید

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads