یخبندان اوایل آذر و خرابی مرکبات شمال

۷۸۱۱۸۲_kurbhpma

یخبندان اوایل آذر و خرابی مرکبات شمال

به درخواست دوست خوب و دانشمندم استاد کربلایی ابراهیم طالبی در زمینه یخبندان پیش رس اوایل اذرماه امسال و خسارت شدید به مرکبات منطقه ما نوشته و ایشان در وبلاگ وزین و پرمخاطب دامنه دارابکلا در اینجا منتشر نمودند که برای بهرمندی شما کاربران عزیز در ادامه در این وب سایت هم منتشر می نماییم هر چند در سنه کوه بخاطر محدویت اب و هوایی و یخبندان مرکبات به عمل نمی آید اما بسیاری از اهالی در شهرهای شمال باغ مرکبات دارند و نیز دیگر کاربران عزیز نیز بهرمند می شوند و …

پست ۹۳۸۴ : به قلم مهندس محمد عبدی سنه کوهی ۹۱ . «یخبندان اوایل آذر و خرابی مرکبات شمال. با سلام محضر شما کبلاقا ابراهیم عزیز و دیگر کاربران عزیز و سلام به شما باغداران عزیز و زحمتکشی که امسال در شرایط مالی و روحی بسیار بدی قرار گرفته اید و در واقع  خود را شریک درد و آلام پیش آمده از سرمای یخبندان زودهنگام اوایل اذرماه امسال  می دانیم و …

فلذا انچه در پی قصد داریم بیان نماییم یک بحث کارشناسی و کلی است و پیشاپیش عرض کنیم که برداشت سوء نگردد؛ ازین نظر ضرورت دقت در مطالعه دقیق نوشتارم را خواهانم .

در حاشیه نوشتار و عکسهای دردآور جناب حاج میرزا علی چلویی در مورد یخبتندان ۳ و ۴ آذر ماه امسال منطقۀ ما در دامنه پست ۳۹۵۳ اینجا؛ ابتدا باید گفت که مشاهده این وضعیت دل هر انسانی را بدرد می اورد و موجب ناراحتی و تالّم است که بعد تمام خستگی و هزینه هنگفت؛ درست زمان برداشت شاهد چنین مصیبتی باشیم که خود مصیبت بزرگی است و اگر زمان گلدهی و ریز بودن میوه چنین اتفاقی می افتاد قطعا دردش کمتر می بود پس خدایا به همه باغداران زحمتکش صبر عنایت فرما و …

در ثانی در مورد «زمان مناسب برای برداشت مرکبات» هم بحث و جدل علمی و عرفی طی ده سال اخیر و با گسترش مراکز سورتینگ هم گسترده بوده و هست چرا که مطابق مقاله ای که در ۱۸ آذرماه ۱۳۸۷ توسط اینجانب در روزنامه بشیر مازندران چاپ و منتشر شده بود و اشاره در آن مقاله به گزارش شب قبل صدا و سیما شده بود که مراحل پروسه سورتینگ را نوعی تقلب و سوء استفاده بیان داشته بودند عکس العمل نشان داده و آن مقاله را نوشته بودیم و …که البته اصل مقاله را به پیوست می توانید مطالعه فرمایید:

۲

متن مقالۀ مهندس محمد عبدی سنه کوهی در روزنامۀ بشیر مازندران/ ۱۸ آذرماه ۱۳۸۷

از آنجاییکه آن مقاله کاملا علمی و تخصصی بوده فلذا به طور مختصر می توانیم بیان داریم که اینکه بیشتر مرکبات منطقه شمال ایران زودرس یا میان رس هستند و به حالت طبیعی از اواخر شهریور آبدار و به اندازه کافی درشت و قابل مصرف می شوند برای مصرف مناسبند اما رنگ سبز آن مانع بزرگی جهت بازار مصرف هست. بنابراین در حالت طبیعی می دانیم کیفیت خارجی میوه از قبیل رنگ و شکل تحت تاثیر عوامل محیطی قرار دارد . ترکیبی از رنگدانه های مختلف شامل کلروفیل ،کارتنوئید،آنتوسیانین و لیکوپن در تشکیل رنگ پوست مرکبات نقش دارند.

اولین رنگدانه در سلولهای پوست کلروفیل (سبزینه) است که در فتوسنتز دخالت کرده و ده درصد پوست میوه و بقیه  شاخ و برگ در تکمیل میوه موثر است .با کاهش دما تبدیل این رنگدانه ها بهم اتفاق می افتد یعنی کلروفیل های کلروپلاست ها به کروموپلاست ها(رنگدانه زرد و قرمز) تغییر می یابند چرا که با تجزیه رنگدانه سبز رنگدانه های دیگر آشکار می شود و میوه رنگ دیگری می شود.

به این عمل زردشدن یا سبززدایی گفته می شود که یک فرایند طبیعی است  این تجزیه رنگدانه سبز(کلروفیل) به زرد شدن را می توان با گاز اتیلن در شرایط سورتینگ مصنوعی شدت بخشید و برای بازار رسانی بدون تغییر کیفیت واقعی میوه اقدام نمود البته این عمل ربطی جدی به شیرینی و آبدار بودن میوه ندارد و به محض آبدار شدن و درصد قند لازم در میوه می توان میوه را برداشت و بقیه فرایند سبززدایی طبیعی را در سورتینگها با نظارت انجام داد و …

اگر اینکار درست در مراحل سورتینگ با نظارت درست انجام گیرد و مرحله به مرحله در شرایط سورتینگ کار به موقع انجام گیرد باغداران هم ضرر نخواهند کرد و قبل از رسیدن سرما و یخبندان اواخر پاییز میوه آنان به طور کامل چیده خواهد شد چرا که برای تغییر رنگ میوه در شرایط طبیعی دمای ۱۵ درجه کافی خواهد بود و این شرایط را در مراحل سردخانه سورتینگ می شود مهیا نمود و …

حال چه اتفاقی در منطقه ما افتاد : 

تبلیغات شدید صدا و سیما از یک طرف و اطلاعات غلط برخی کارشناسان مسئول ادارات تلاش زیادی نمودند که کار سورتینگ و مراحل آنرا نوعی تقلب معرفی کنند و کوتاهی عدم نظارت کافی را بدین نحو فرافکنی کنند و از طرف دیگر محصول بیشتر مرکبات که باید تا آذر برداشت شود اینان توصیه می کردند که تازه از نیمه آذر برداشت را شروع کنید! و تلاش ما کارشناسان مستقل  در متقاعد کردن باغداران در براداشت میوه ، کمتر گوش شنوا می یافت و اکثریت زیادی میوه روی درخت باقی ماند تا دچار یخبندان پیش از موعد شدند و چنین بلای طبیعی دامنگیر باغداران شد ولی در شرایط واقعی می بایست میوه های زیادی تا قبل از رسیدن یخبندان موصوف برداشت می شد که متاسفانه نشد! این در حالی بود که باید باغداران توجیه شوند که نارنگی ژاپنی و معمولی زودتر باید برداشت می شدند و مقداری تامسون که میانرس حساب می شود و برخی ارقام دیررس باید خسارت می دید که متاسفانه کو گوش شنوا و …

از طرف دیگر آثار سوء عدم رفتن به حج تمتتع که دید و بازدیدها و مجالس ولیمه مقدار بسیار هنگفتی میوه مرکبات را می بلعید و نیز عدم صادرات کافی و نیز نداشتن سیستم آبمیوه گیری شرکتی بزرگ در منطقه داغ دل باغداران را تازه تر و بدتر کرد و…

حال نتیجه گیری و راه حل : 

برای اینکه سالیان بعد دچار مشکلاتی نشویم شایسته است طوری برنامه ریزی شود که میوه از روی درخت زودتر چیده شود و احتمال یخبندان پیش ار موعد را مد نظر داشت هرچند هواشناسی هم مقصر بود که اطلاع رسانی درست و بهنگام نکرد و …از مسئولین و نمایندگان بخواهیم که در احداث شرکتهای بزرگ آبمیوه گیری حداقل مراحل اولیه تهیه مواد و ذخیره سازی را در منطقه ما احداث کنند و بسته بندی را در مقصد خودشان و ..

در تغییر کاربری زمین همانگونه که جنابعالی دامنه عزیز در جوابیه به حاج میرزا علی در پست ۳۹۵۴ اینجا بیان داشتید در نظر داشته باشند و که از ارقام مقاومتری انتخاب شود و یا نوع محصول را مطابق تجربه تلخ پیش امده تعیین کنند تا کمتر متضرر شوند و …

در نهایت آنچه دولت محترم تدبیر و امید تلاش نمود تا با خرید میوه های یخزده کمکی به باغداران نماید اما با توجه به حجم عظیم میوه تولیدی  و محدودیت انبار کارخانجات آبمیوه گیری در استان جوابگو نبوده و نیست و باید در سالهای بعد فکر اساسی تری شود و …

در نهایت باید گفت این هم امتحانی الهی است و هرچند سخت و دردناک است اما باید با صبر و شکیبایی و همدلی بیشتر و کمکهای مناسب دولت پشت سر گذاشت و …

 از اطاله کلام عذر خواسته موفق باشید.»



۲

متن پیوست مقالۀ مهندس عبدی در روزنامۀ بشیر مازندران. ۱۸ آذر ۱۳۸۷

«چند شب پیش گزارشی از صدا و سیما مبنی بر سبززدایی مرکبات(زردکردن ) در مراحل سورتینگ (درجه بندی در بسته بندی) را نوعی تقلب و کاری بد گزارش نموده و …بدین طریق نوعی بدبینی نسبت به بازار میوه مرکبات داخلی در اذهان مخاطبان ایجاد شد فلذا در این مطلب می خواهیم جواب این اما و اگرهای تبلیغی را به طور مستند علمی بدهیم که توجه فرمایید :

سرمای ناگهانی و یخبندان طویل و المدت سال گذشته باعث خسارت میلیونی به اکثر باغداران مرکبات ایران شده است چرا که میوه مرکبات معمولا از ۹۰-۸۵درصد آب تشکیل شده است.  اثرات یخبندان روی میوه مرکبات به صورتهای زیر بروز می کند :

ریزش زود هنگام میوه ها ، آبکی شدن کیسه های آب میوه ، نفوذ آب به خارج از میوه . افزایش مزه تلخی ،‌کاهش قند ، کاهش مواد جامد محلول میوه ، تشکیل دانه های هسپریدین روی برچه ها . افزایش مواد فرار ( الکل ها ، ترکیبات معطر ، ‌آلدئیدها ) و تشکیل لیمونین . 

از طرف دیگر باتوجه به اینکه بیشتر مرکبات منطقه شمال ایران زودرس یا میان رس هستند و به حالت طبیعی از اواخر شهریور آبدار و به اندازه کافی درشت و قابل مصرف می شوند برای مصرف مناسبند اما رنگ سبز آن مانع بزرگی جهت بازار مصرف هست بنابراین در حالت طبیعی می دانیم کیفیت خارجی میوه از قبیل رنگ و شکل تحت تاثیر عوامل محیطی قرار دارد . ترکیبی از رنگدانه های مختلف شامل کلروفیل ،کارتنوئید،آنتوسیانین و لیکوپن در تشکیل رنگ پوست مرکبات نقش دارند.اولین رنگدانه در سلولهای پوست کلروفیل است که در فتوسنتز دخالت کرده و حدود ۱۰ درصد کربن مورد نیاز میوه را تامین می کند . وقتی میوه نزدیک به مرحله رسیدن است درصد کمتری از کربن را می سازد و بقیه کربن مورد نیاز میوه از طریق برگها و شاخه فراهم می شود .در مناطق مرکبات خیز هنگامی که درجه حرارت بالاست میزان کلروفیل باقیمانده در پوست میوه های پرتقال و نارنگی زیاد بوده در صورتی که به محض پائین آمدن دمای هوا و خاک از ۱۵ در سانتیگراد کلروفیل کاهش پیدا می کندو کلروپلاست ها به کروموپلاست ها تغییر شکل می یابند .

در مجموع به دلیل  اثرات تغذیه ای،سازو کارهای (مکانیزم) تنظیمی چون کنترل فیتوهورمونی نیز در تغییر شکل کلروپلاستها پیشنهاد شده است به عنوان مثال اتیلن خارجی فعالیت کلروفیلاز را افزایش داده و باعث تجزیه کلروفیل می شود در حالیکه جیبرلین در تقابل با اتیلن،سبززدایی را به تاخیر می اندازد.بر اساس شواهد موجود،ساکارز(قند میوه ) شکستن رنگ را تحریک نموده و اتیلن این مراحل را تسریع می کند .

رنگدانه های زرد و نارنجی و قرمز جزء رنگیزه های کارتنوئید و لیکوپن ها هستند .به محض افزایش درجه حرارت از ۳۵ درجه سانتیگراد به بالا سنتز کارتنوئیدها کاهش می یابد. بنابراین تغییر رنگ میوه از زرد یا نارنجی به سبز ، تابعی از دمای بالای محیط است. پرتقال خونی که دارای مقادیر زیادی رنگدانه آنتوسیانین هستند ،برای آنکه رنگ پوست میوه ایجاد شود به مدت نسبتا طولانی نیاز به دمای پایین دارند . 

علاوه بر دما ، وضعیت رشد درخت نیز در تعیین رنگ پوست دخالت دارد . هرقدر رشد درخت زیاد و درخت قوی باشد پوست میوه ها کمتر رنگ می گیرند . به نظر می رسد هر عاملی که رشد را تشدید کند ، رنگ گیری به موقع پوست میوه را به تاخیر می اندازد . طبیعی است درختانی که مقدار ازت دریافتی آنها زیاد باشد پوست میوه آنها رنگ ضعیفی خواهد داشت.

بنابراین رنگ سبز پوست بسیاری از ارقام زودرس مرکبات ، پیش از آنکه کاملا شکسته شود ، قابل خوردن هستند .پرتقالهای تامسون ناول و والنسیا رایج ترین نوع مرکبات به منظور سبززدایی هستند . پرتقالهای تامسون ناول قبل از اینکه پوست آنها به طور کامل تغییر رنگ دهد قابلیت آبگیری دارند فلذا عمل سبززدایی باعث جذابیت فوق العاده میوه جهت خریدار می شود.

رنگ سبز پوست مرکباتی که در نواحی گرمسیری با عرض جغرافیایی پایین کشت می شوند، به طور کامل از بین نمی رود . چون میوه دئر هنگام بالغ شدن برای ایجاد و گسترش رنگ نارنجی ، نیاز به یک دوره دمای پایین دارد و در این مناطق این دما فراهم نمی شود. چنانچه پرتقال والنسیا بر روی درخت نگهداری شود، پوست میوه مجددا شروع به توسعه رنگ سبز در ماههای آبان ، آذر و دی بسته به شرایط آب و هوایی می نماید.

در ابتدا تصور بر این بود که سبززدایی و دوباره سبز شدن ( تبدیل رنگ زرد به سبز) در میوه های مرکبات توسط عناصر غذایی کنترل می شود. براساس اطلاعات حاصل از کشت درون شیشه ای برون بر مرکبات، به نظر می رسد مرکبات در واکنش به تجمع قندها مجددا سبز رنگ می شوند.

سبززدایی مرکبات با استفاده از گاز اتیلن به صورت یک عمل استاندارد و قابل قبول در نواحی مرکبات خیز انجام می شود. اتیلن یکسری فعالیتهای طبیعی دارد که در طی آن ،رنگ سبز کلروفیل پوست را تجزیه نموده و در مقابل رنگ زرد و رنگدانه های نارنجی در نبود رنگ سبز آشکار می شوند. گرچه این گاز باعث رسیدن مرکبات نمی شود لیکن اثر منفی هم در کیفیت قند، اسید و طعم آبمیوه ندارد.

بنابراین استفاده از اتیلن به منظور توسعه رنگ های طبیعی خوشایند و افزایش ارزش بازارپسندی ، در مورد میوه هایی که بالغ بوده و به میزان کافی آبدار باشند، توصیه می شود.

در پایان به این مطلب هم توجه نمایید: به منظور تعیین نوع مرکبات و زمان مناسب برداشت جهت استحصال هسپریدین که یک فلاونوئید مورد استفاده در صنایع داروسازی می باشد،‌آزمایشی در سال های ۱۳۷۶و۱۳۷۷ در سه تکرار روی پرتقال محلی، پرتقال تامسون ناول، نارنگی کلمانتین و نارنگی انشو در ایستگاه مرکزی مؤسسه تحقیقات مرکبات کشور در رامسر اجرا گردید.

این آزمایش براساس تجزیه واریانس دوطرفه نمونه برداری و تجزیه گردید. نتایج این تحقیق نشان داد که مقدار عصاره کل و مقدار هسپریدین در همه ارقام حدود ۵۰ الی ۶۰ روز پس از مرحله تمام گل به حداکثر رسیده و بالاترین عملکرد هسپریدین را دو رقم پرتقال محلی و نارنگی کلمانتین دارا بودند. با توجه به این که رقم پرتقال محلی در شمال کشور از سطح زیر کشت زیادی برخوردار است می تواند برای تولید هسپریدین مورد استفاده قرار گیرد.

حال ثابت می گردد که زمان برداشت از اواخر شهریور در دیگر مواد موجود در مرکبات هم نامناسب نیست بنابراین گزارش ارائه شده از طریق صدا و سیما غیر علمی و تشویش اذهان عمومی بوده است …»



photo_2016-12-28_16-54-03

photo_2016-12-28_16-53-59

۷۸۱۱۸۲_kxvwveb5

۷۸۱۱۸۲_a1zucqpu

۷۸۱۱۸۲_zehrsvll

۷۸۱۱۸۲_kurbhpma

وضعیت بسیار ناراحت کننده و اسفبار مرکبات امسال که در سوم و چهارم آذرماه یخبندان شدید موجب خسارت و یخزدگی شد و …

شما می توانید بصورت رایگان در اشتراک ایمیلی این سایت عضو شوید تا مطالب جدید را درون ایمیل خود دریافت کنید.
برای عضویت، ایمیل خود را وارد کرده و بروی اشتراک کلیک کنید...

  1. سلام مهندس. من همیشه نوشته های شما را محققانه و کاربردی می دانم روی همین علت وقت خودم را هرگاه در خواندن متون شما صرف می کنم هدر رفته تلقی نمی کنم، چیزی به آدم می افزایی. روحیه ی شما دینی و علمی و مشکل گشایانه است. همین پست شما نشان خردمندی و دردمندی تان است. سپاس رفیق. لینک پست دامنه را می افزودی خوب بود. خدا حافظ.

  2. سلام جناب شما لطف و محبت زیادی به ابن حقیر دارید و موجب خرسندی و امتنان است که برای نوشته هایم وقت گرانبهایت را می گذاری و مهمتر از آن نظرات راهگشا و دقیق ارسال می فرمایید…
    اتفاقا لینک وبلاگ وزین دامنه را همان ابتدا دادم و معمولا با گوشی اندروید شاید باز نمیشه اما با ویندوز میشه

    در هرحال از لطف و محبت شما سپاس

  3. ادامه ی نظرم:
    چون مطالب شما را جدی و زحمت کشیده می بینم، نظرات را هم با اشتیاق می نویسم. کما این که در پست جدیدم در دامنه، یعنی پست ۳۹۹۴، دو سؤال در راستای همین متن تان مطرح کرده ام. که لزوماً باید خود مشاهده کنید و در فرصت مغتنم پاسخم دهید. مؤید باشید.

  4. ادامه
    سپاس از لطف بیکران شما
    حضور عالمانه شما برایم یک فرصت مغتنم و ارزشمند است…

  5. ادامه ی کامنت
    در پایان از لطف و محبت های شما در صدر متن این پست تان، ممنونم و یقین کن که دامنه هم شما را فردی فرهیخته و دانا و دلسوز و مؤمن و انقلابی می داند. الله یارت رخف.

  6. ادامه
    تشکر اینی که فرمودی به شما رفتیم برآر

  7. سلام خدمت شما و خسته نباشید
    ببخشید من و چند تا از زفقام نیاز به پول داریم یعنی خیلی لازممونه
    برای این میخواستیم بدونیم در منطقه شما کارگر برای چیدن مرکبات از استانهای دیگر میگیرن یا نه؟
    من و دوستام از آذربایجان شرقی هستیم اگه درباره چیدن پرتقال و نارنگی و … به من اطلاعات بدین و اگه برای ما کمکی کنید بینهایت از شما سپاسگذار خواهم شد
    آیهان
    telegram tel : 09362446257

  8. سلام بله در منتطقه ما این روزها موقع چیدن مرکبات هست
    و معمولا از استانهای دیگر میان خونه باغی رو اجاره و یا به شرط کار موقتی می مانند و پس از پایان کار میرن
    و نیز در کارخانه های سورتینگ بکار گیری میشن ازین نظر شخصا مستقیم ارتباطی ندارم اما با یک سفر کوتاه می توانید
    پیگیر باشبد

با خیالی آسوده یک نظر بگذارید...

برگه ها
ads ads ads